Duyurular

Meme Kanseri Genellikle memedeki süt salgılayan bezlerin (lobül) veya süt taşıyan kanalların (duktus) kötü huylu tümörleridir. Daha az sıklıkla memedeki yağ veya bağ dokusunda da gelişebilir. Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı verilerine göre, dünyada, kadınlarda yeni tanı konulan kanserlerin %23’8’ini oluşturarak ilk sırada yer almakta, yılda yaklaşık 2,3 milyon kadının hayatını etkilemektedir. Ülkemizde ise yılda yaklaşık 27 bin kadına meme kanseri teşhisi konulmaktadır. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de her yıl Ekim ayında farkındalık etkinlikleri düzenlenerek meme kanserine, taramalarla erken tanı konulmasının önemine ve önlenmesine dikkat çekilmektedir. Pembe tema rengiyle bilinen bu ayda, meme kanseri konusunda çalışan uluslararası kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenler başta olmak üzere tüm paydaşlarla birlikte bir dizi kampanya ve program yürütmektedir. Bu çalışmaların hedefi; •İnsanların meme kanserine neden olan genel ve kişisel risk faktörleri konusunda bilgilendirilmesi ve eğitilmesi •Uygun yaştan başlayarak düzenli taramanın öneminin vurgulanması •Hastalık hakkında ihtiyaç duyulan destek ve araştırma alanları konularında farkındalığın artırılmasıdır. Diğer kanser türlerinde olduğu gibi meme kanseri ile mücadelede de önde gelen strateji taramalar yapılarak hastalığı erken evrede yakalamaktır. Buradan hareketle Bakanlığımız ülke düzeyinde yürütülen kanser tarama programları başlatmış olup bu programların neticesinde meme kanserinde de erken tanı oranlarımızda büyük artış sağlanmıştır. En son ulusal kanser istatistiklerimize göre yeni tanı alan meme kanserlerinin %48,3’ü lokalize kanserler iken %10,5’i uzak organ tutulumlu kanserlerdir. Ulusal Kanser Kontrol Programımızda; tarama stratejilerinin yanı sıra korunma ve önleme programları ile halkın konuya ilişkin bilinçlendirilmesi çalışmaları da etkili olarak yürütülmektedir. Bu bağlamda kadınlarımızın, öncelikle meme kanserinin risk faktörleri, belirtileri, tanı ve tedavi yöntemleri konularında bilgilendirilmesi, kanserden korunacak sağlıklı yaşam koşullarına yönlendirilmesi önemlidir. Meme kanserine neden olan risk faktörleri aşağıda sıralanmıştır. •Tütün ve tütün ürünleri kullanmak •Hiç doğum yapmamış veya geç doğum yapmış olmak •Hiç bebek emzirmemiş olmak •Menopoz sonrası iki yıldan uzun süreyle hormon ilacı kullanmak (HRT) •Hareketsiz bir yaşam sürmek •Fazla kilolu ya da şişman olmak •Alkol kullanmak •Yoğun meme dokusuna sahip olmak •Erken adet görmek ve geç menapoza girmek •BRCA1, BRCA2 gibi belirli genlere sahip olmak •Göğüs kafesi bölgesine radyoterapi almış olmak Bunların yanında kişinin tek memesinde kanser olması ya da ailesinde, özellikle anne ve kız kardeş gibi birinci derece akrabalarında meme kanseri görülmesi de meme kanseri görülme olasılığını artırmaktadır. Meme kanserinin kadınlarda görülme sıklığı erkeklerden 100 kat fazladır ve yaş ilerledikçe (40 yaş ve üzerinde) meme kanseri görülme riski ve sıklığı artmaktadır. Buradan hareketle; sebze ve meyveden zengin, uygun koşullarda hazırlanmış gıdaların tüketimi ile sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yerleştirilmesi, fiziksel aktivitenin artırılması, sağlıklı kiloda olma, tütün ve tütün ürünleri ile alkol kullanmamak meme kanseri riskini azaltabilmektedir. Emzirmenin meme kanserinden koruduğuna dair çok sayıda çalışma bulunduğu için tüm annelerin bebeklerini en az 2 yıl süreyle emzirmeleri önerilmektedir. Meme Kanserinin Belirtileri Meme kanserinin en sık rastlanan belirtisi; memede ağrısız, zamanla büyüyen bir yumrunun (kitlenin) ele gelmesidir. Ayrıca ele gelen kitle olsa da olmasa da aşağıdaki belirtiler de meme kanserinde görülebilmektedir: •Memenin bir kısmında veya tümünde şişlik, memede şekil değişikliği •Memede ya da meme ucunda ağrı •Meme derisinde kaşıntı ve yanmayla belirgin yangısal durum (ekzema, mayasıl) •Memede portakal kabuğu görünümü •Tek taraflı meme ucunda akıntı (özellikle kanlı akıntı) •Meme ya da meme ucu derisinde kızarıklık, kabuklaşma, kalınlaşma, çekilme, içe çöküntü •Koltuk altında kitle (bazen memede kitle hissedilmeden önce, kanser koltuk altında veya köprücük kemiğinin etrafında şişme veya kitleye neden olabilir). Bu belirtiler meme kanseri dışındaki durumlardan da kaynaklanabilmekle birlikte, yukarda sayılan belirtilerden herhangi biri görüldüğünde, nedeninin bulunabilmesi için en yakın sağlık merkezlerine başvurulması gerekmektedir. Ulusal Meme Kanseri Tarama Standartları: Kendi Kendine Meme Muayenesi: 20 yaştan itibaren ayda bir Klinik Meme Muayenesi: 20 yaştan itibaren 2 yılda bir, 40 yaştan itibaren yılda bir Mamografi: 40-69 yaş arası kadınlarda 2 yılda bir Meme kanserine erken dönemde tanı konması, tedavide başarıya ulaşma ve sağ kalım süresini artırmaktadır. Erken teşhiste en önemli faktör, kadınların bu konuda bilinçlenmesi ve taramalarını düzenli olarak yaptırmalarıdır. Tedavi Meme kanseri tek bir hastalık olmakla birlikte, her hastada farklı özellikler ve bulgular olabilmektedir. Bu nedenle tedaviler, kişiye özel belirlenmektedir. Tedavi kararında; hastalığın yeri, evresi, hastanın yaşı ve diğer sağlık sorunlarının var olup olmaması gibi birden çok faktör etkilidir. Tedavide cerrahi, ilaç tedavisi (kemoterapi) ve ışın tedavisi (radyoterapi) gibi seçenekler uygulanmaktadır. Hastalık erken teşhis edildiğinde, tedavi ile hayatta kalma olasılığı %90 gibi oldukça yüksek oranlara ulaşmaktadır. Kanser Taramaları Nerelerde Yapılır? Ülkemizde hastanelerde, tüm illerimizde Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) ve Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM)’lerde Avrupa Birliği Kalite Standartları’na uygun tarama programları ile ücretsiz olarak hizmet verilmektedir. Yine bu merkezlerimizde özellikle meme kanserine yönelik Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) eğitimi gibi halk eğitimleri de verilmektedir.

16.10.2026

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi’ne neden olan “Nairovirus” keneler, arasında enfeksiyon yaparak yayılır. Keneler, küçükbaş hayvanlardan kan emerken aldıkları virüsleri büyükbaş hayvanlara ve insanlara bulaştırır. Virüs, hayvanlarda belirtisiz bir enfeksiyona sebep olurken; insanlarda ölümle sonuçlanan, kanamalarla seyreden Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi isimli ciddi bir hastalığa neden olmaktadır. “Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi’’ hastalığı açısından risk grupları olarak şunları söyleyebiliriz: 1 - Kırsal kesimde yaşayan, hayvanlarla ilişkisi olanlara, kırsal kesimde özellikle çalılıklar ve otların olduğu yerlerde piknik, av veya çeşitli amaçlarla bulunanlara bulaşabilmektedir. 2 - Veterinerler, avcılar, kasaplar ve çiftçilerde, meslek hastalığı olarak görülebilir. Ayrıca bu hayvanların etlerinin hazırlanması sırasında ev hanımlarına ve bu işle uğraşanlara bulaşma riski yüksektir. 3 - Doktor, hemşire ve sağlık memuru ve laborantlar gibi sağlık görevlileri ile evde hasta bakan hasta yakınlarına bu yolla bulaşabilmektedir. Şüpheli temas öyküsü olan kişilerin 14 gün süresince hastalığa ait bulgular ve ateş yönünden takip edilmeleri gerekir. KENE ISIRMASI VE KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ BELİRTİLERİ Eğer bahsedilen risk guruplarındaysanız kene ısırmasının belirtilerinin neler olduğunu mutlaka öğrenmelisiniz. Bir kenenin insandan kan emmesi ile Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi belirtilerinin ortaya çıkması arasında ortalama 2, (1-3) günlük bir kuluçka zamanı vardır. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'nin ilk belirtileri iştahsızlık, baş ağrısı, yüksek ateş, yaygın kas ağrıları, mide ağrısı, kusma ve bazen de ishal şikayetleri ile kendisini gösterir. Birkaç gün içinde gözlerde ve yüzde kızarıklık, göğüste noktasal kanamalar, vücutta yaygın cilt altı kanamaları, burun kanaması, dışkıda ve idrarda kan bulunması gibi ciddi kanama bozukluğu bulguları görülebilir. Belirtileri fark ettiğiniz anda kene tedavisi yapan hastanelere ulaşmanız gerekir. KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ’NİN İLERİ DERECE ETKİLERİ NELERDİR? Ağır vakalarda, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalığın beşinci gününden sonra karaciğer ve böbrek yetmezliği ile akciğer yetmezliği ve santral sinir sistemi bozuklukları gelişebilir. Hastalar genellikle hastalığın 2. haftasında karaciğer, akciğer veya böbrek yetmezliği tablosu ya da DIC (yaygın damar içi pıhtılaşma bozukluğu) nedeni ile kaybedilirler. KENE ISIRMASI VE KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ’NİN TEDAVİSİ Kene ısırması tedavisinde en önemlisi en kısa zamanda kene tedavisi yapan hastanelere başvurmaktır. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'de etkene yönelik bir tedavi ajanı olarak ilaçlardan faydalanılabilir. Hastalara destekleyici tedavi yapılarak organizma hastalığı atlatana kadar bozulan fizyolojik dengeyi korumak ve hastanın ihtiyacı olan destek sağlanmalıdır. Bu amaçla yapılacak tedavi girişimleri arasında; sıvı ve elektrolit dengesinin korunması, pıhtılaşma bozukluğu gelişenlere taze kan ve pıhtılaşma faktörü verilmesi, ağızdan beslenemeyen hastaların uygun yöntemlerle beslenmelerinin sağlanması, yüksek olan ateşin kontrol altına alınması ve şikâyetlerin giderilmesi için gereken tedavilerin yapılması sayılabilir. Kontrol altında tutulan hastalardı iyileşme süreci 10. günden sonra başlar bu süreç bazı vakalarda dört haftaya kadar uzayabilmektedir. Kene ısırmasından emin olur olmaz, kene tedavisi yapan hastanelere vakit kaybetmeden ulaşmak, tedavi sürecinin daha hızlı ve başarılı olmasını sağlar. KENE ISIRMASINA KARŞI ALINACAK ÖNEMLER! Kene ısırması ve devamında oluşan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi'den korunmak için bir dizi önlem alınmalıdır. Bunlar şu şekilde özetlenebilir: Keneler, 5mm-1.2 cm boyunda, yassı-oval şekilli, 5-6 adet bacağı bulunan, kırmızı-kahverengi, uçamayan ve sıçrayamayan parazitlerdir. Daha çok sık otların ve çalıların bulunduğu yerlerde ve hayvan barınma alanlarında görülürler. Kırım-kongo Kanamalı Ateşinden korunmak öncelikle hastalığa neden olan virüsü taşıyan kenelerden uzak durmak ile mümkündür. Kene yönünden şüpheli ve tehlikeli olan bölgelerden uzak durulmalıdır. Hayvanlarla gereksiz temaslardan kaçınılmalıdır. Hayvan barınakları veya kenelerin yaşayabileceği alanlarda, çıplak ayakla dolaşılmamalı, kısa giysiler giyilmemeli, mümkünse açık renkli (kenelerin kolaylıkla fark edilebilmeleri açısından), uzun kollu ve uzun paçalı giysiler giyilmelidir. Genellikle ‘’Kene nasıl çıkartılır’’ sorusu bu durumla karşılaşanlar için önemli hale geliyor. Vücut belirli aralıklarla kene yönünden muayene edilmeli, vücuda yapışan keneler kesinlikle ezilmeden ve kenenin ağız kısmı koparılmadan (bir pensle sağa sola oynatarak, çivi çıkarır gibi) çıkarılmalıdır. Kenelerin üstüne kimyasal dökülmesi, kibrit ile yakılması gibi işlemler kenelerin hastalık etkenlerini aktarma riskini artırabilir. Bu tarz uygulamalardan kaçınmalı ve kene çıkarma yöntemlerini kendiniz uygulamak yerine uzmana başvurmalısınız. Ormanlarda çalışan işçilerin ve ava çıkanların lastik çizme giymeleri veya pantolonlarının paçalarını çorap içine sokmaları kenelerden koruyucu olabilmektedir. Kene ilaçları da keneden korunmak için oldukça önemlidir. Gerek insanları gerekse hayvanları kenelerden korumak için kene ilaçlarının kullanılabilir. Bu doğrultuda repellent olarak bilinen böcek kaçıran ilaçlar dikkatli bir şekilde kullanılabilir. Repellentler sıvı, losyon, krem, katı yağ veya aerosol şeklinde hazırlanan kene ilaçları olup, cilde sürülerek veya elbiselere emdirilerek uygulanabilmektedir. Aynı maddeler hayvanların baş veya bacaklarına da uygulanabilmektedir. Hayvan sahipleri hayvanlarını kenelere karşı uygun akarisitlerle ilâçlamalı. Hayvan barınakları kenelerin yaşamasına imkân vermeyecek şekilde yapılmalı, çatlaklar ve yarıklar tamir edilerek badana yapılmalıdır. Kene bulunan hayvan barınakları uygun akarisitlerle usulüne göre ilâçlanmalıdır. KKKA insandan insana bulaşabilmektedir, bu nedenle hastalarla temastan kaçınılmalı, zorunlu olarak temas edenler ise mutlaka gerekli tedbirleri almalıdırlar. Sağlık personeli bu konuda yayınlanmış rehberlerde belirtilen özel tedbirleri alarak hasta ve şüphelilere yaklaşmalıdırlar. Hasta ya da şüpheliler yine konuyla ilgili rehberlerde belirtildiği şekilde izole edilmelidir. Hasta kimse veya hayvana ait şüpheli eşyalar, vücut sıvıları, çıkartılar ve cesetlerin dezenfeksiyonunda, % 0,5 klor çözeltisinde 5 dakika tutulması gerekir. Kirli yüzeyler veya tekrar kullanılması gereken malzemelerin dezenfeksiyonu için ise % 0,05’lik klor çözeltileri kullanılmalıdır. Klor solüsyonu, cilt ve gözler için tahriş edici olduğundan dikkatli kullanılması ve uzun süre maruz kalmaktan kaçınılması gerekmektedir. Dezenfeksiyon için bazı başka yöntemler ve ajanlar da bulunmaktadır, ancak en kolay temin edilebildiği ve her yerde bulunabileceği için klor solüsyonu (çamaşır suyu) kullanılması önerilir. Tanı için laboratuvara örnek gönderileceği zaman yine konuyla ilgili rehberlerde belirtilen tedbirler eksiksiz olarak alınmalı ve örnekler belirtilen şartlara uygun olarak laboratuvara gönderilmelidir. KKKA hastalığının tanı testleri Refik Saydam Merkez Hıfsısıhha Enstitüsü’nde yapılmakta ve test örnekleri İl Sağlık Müdürlükleri aracılığıyla buraya gönderilmektedir.

20.04.2024

Bahar Alerjisi Baharın gelmesiyle birlikte alerjik hastalıkların görülme sıklığında büyük bir artış olur. Bunun nedeni havada yayılan ağaç, çiçek ve çimenlerin oluşturdukları polenlerdir. Kişi alerjik bir bünyeye sahipse, vücuda giren polenler bazı maddelerin salgılanmasına neden olur. Bu da gözlerdeki ve burun zarlarındaki kılcal damarların genişleyerek dokuların şişmesine yol açar. Bunun sonucunda bahar alerjisine ait bulgular oluşur. Bahar alerjisine halk arasında ''saman nezlesi'' denir. Alerji normalde zararlı olmayan maddelere karşı vücudun verdiği abartılı cevaptır. Bu abartılı cevap bazen tüm vücutta, bazen vücudun bir kısmında olabilir. Gözde olursa alerjik konjoktivit, üst solunum yollarında olursa alerjik rinit ( saman nezlesi ), akciğerlerde olursa astım, ciltte olursa ürtiker, egzama ya da kontak dermatit denir. Bahar Alerjisi Neden Olur? Alerji çok sık görülen bir hastalıktır. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörler ortaya çıkışında önemli rol oynar. İmmün sistem normal olarak vücudumuzu bakteri, virüs gibi mikroplara ve zararlı maddelere karşı korur. Ancak normalde zararlı olmayan maddelere karşı immün sistem abartılı cevaplar vermeye başlar ise buna alerji denir. Alerjik hastaların immün sistemleri bazı maddelere karşı aşırı hassastır. Bu maddelerle karşılaşınca immün sistem kontrolden çıkar ve kaşıntı, kızarıklık, şişme, spazm, göz yaşarması, burun akıntısı gibi alerjik şikayetler ortaya çıkar. Alerjiyi başlatan maddeye alerjen denir. Polen, küf, hayvan tüyü, ev tozu, ilaçlar ve gıdalar en sık karşılaşılan alerjenlerdir. Özellikle bahar mevsiminde ortaya çıkan, burun akıntısı, burunda tıkanıklık, gözlerde yaşarma ve hapşurma belirtileri ile seyreden tablo bahar alerjisi ya da mevsimsel alerjik rinit olarak adlandırılır. Bahar alerjisinin nedenleri ağaçlar ve çimenlerden yayılan polenlerdir. Polenler havadan burun, göz ve boğazımıza yapışarak birikirler. Daha sonra alerjik reaksiyon ve buna bağlı belirtiler ortaya çıkar. Bahar Alerjisi Belirtileri Nelerdir? Bahar alerjisinin belirtileri arasında; Burun tıkanıklığı, Hapşırma nöbetleri, Sulu burun akıntısı, Burun ve gözlerde kaşıntı (aynı zamanda konjuktivit), Sinüslerde baskı ve yüzde ağrı, Gözaltlarının şişmesi ve mavimsi bir renk alması, Koku ve tat duyularında azalma, Çocuk hastalarda sık sık ellerini buruna sürtme ve kaşıma hareketi, Yorgunluk, Algılama güçlüğü, Uyku bozukluğu , Damakta ve gırtlakta kaşıntı, Öksürük ve baş ağrısı görülebilir. Haftada 4 günden az ya da 4 haftadan daha kısa süren alerjik rinit semptomlarının olması aralıklı alerjik rinit olarak, haftada 4 günden daha fazla veya 4 haftadan daha fazla süren alerik rinit semptomlarının olması kalıcı alerjik rinit olarak tanımlanır. Alerjik rinit her yaşta görülebilmekle birlikte en sık başlangıç yaşı çocukluktan erişkin döneme geçildiği yıllar olarak görülmektedir. Alerjik rinitli hastalarda yaklaşık %50 pozitif aile hikayesi vardır. Hem anne hem de babada alerjik rinit olan çocukların %68’i 10 yaşından önce, %85’i de 20 yaşından önce ilk alerji bulgularını vermişlerdir. Alerji bulgularının kaybolması olasılığı %10 civarında olup sadece hastalığın hafif formlarında görülür. Alerjik Rinit (Bahar Alerjisi) için Risk Faktörleri Nelerdir? Alerjik rinitin ortaya çıkmasını artıran faktörler şu şekilde sıralanabilir; Ailede alerji veya atopi öyküsünün olması, Sosyoekonomik düzeyin yüksek olması, Siyah ırk, Hava kirliliği, Ailenin ilk çocuğu olma, Ev içinde hayvan beslenmesi, Evde sigara içilmesi, Bebeğin bir yaşından önce yapay mamalarla beslenmesi. Bahar Alerjisi Tanısı Nasıl Konur? Burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve hapşurma şikayetleri ile gelen hastada detaylı öykü alımı tanının ana unsurudur. Bulguların haftada kaç gün ortaya çıktığı ve ne kadar süredir devam ettiği öğrenilir. Alerjik rinitte bulgular bazı ortamlarda ortaya çıkar, bazı ortamlarda kaybolur. Soğuk algınlığında bulgular ortam ile değişmez. Hekim hastanın burnunu muayene ettiğinde burunda ödem gözlenir. Burun mukozası soluktur. Alerjik hastalarda göz altlarında mavi mor halkalar olur. Küçük çocuklarda burnun sürekli yukarı kaldırılması ile burun sırtında buruşma meydana gelir buna ''alerjik selam'' denir. Alerjik rinitte sıklıkla eşlik edebilen diğer hastalıklar orta kulakta sıvı birikimi, sinüzit ve uyku bozukluklarıdır. Bu nedenle alerjik rinit yakınması ile gelen hastada ayrıntılı kulak burun boğaz muayenesinin yapılması ve gerektiğinde bu hastalıkların da araştırılması önemlidir. Fizik muayene bulguları ve ayrıntılı bir hikaye alınması ile genellikle alerjik rinit tanısı konulabilir. Ancak rinit tanısını kesinleştirmek veya ayırıcı tanı yapabilmek için bazı laboratuar testlerine gereksinim duyulabilir. ALERJİ TESTLERİ; Deri testleri: Hastanı ön kolu çizilerek veya delinerek alerjen damlatılır. Ürtiker meydana gelirse pozitif kabul edilir. Serum IgE düzeyi Spesifik immünglobulinler Burundan sürüntü alınması Kanda euzinofil düzeyi şeklinde sıralanabilir. Bahar Alerjisi Tedavisi Nasıl Yapılır? Alerjik rinit (bahar alerjisi) uzun süren hasta hekim ilişkisi ve sabır gerektiren bir tedavidir. Tedavide alerjenlerden korunma yanında burundan kortizonlu spreyler ve antialerjik ilaçlar kullanılır. Bağışıklık sistemini güçlendirmek amacıyla dengeli beslenilmeli, istirahat edilmeli ve bol su içilmelidir. A, B, C ve E vitaminli besinler tüketilmelidir. Alerjenlerden uzak kalınmalı, mutlak surette korunulmalıdır. Stresten uzak yaşamalı, alkol, sigara tüketilmemelidir. Bazı hastalarda immünoterapi yani aşı uygulaması yapılmaktadır. İmmünoterapi için seçilecek hastalar genellikle alerjisi ilaçlarla kontrol edilemeyen veya ilaç yan etkilerinden rahatsız olan hastalardır. Hastada en az iki mevsim veya 6 ay alerji bulguları varsa aşı düşünülebilir. Bahar Alerjisi Tedavi Edilmezse Ciddi Sorunlara Sebep Olur Mu? Bahar alerjisinde polenler buruna girer ve göze yapışır. Gözde sulanma, kızarma, kaşınma, burunda kaşınma, burun akıntısı, burunda tıkanma, boğazda yanma, hapşırma gibi belirtiler olur. Gece uyku düzeni bozulur, gündüz konsantrasyon eksikliği ve baş ağrısı olabilir. Hastalık göz kaşıntısı ve hapşırmaktan ibaret basit bir hastalık değildir. Tedavi edilmezse ve önlem alınmazsa tekrarlar. Sinüzit, otit ve astıma neden teşkil edebilir. Bahar Alerjisinden Korunma Yolları Nelerdir? Bahar alerjisinden korunabilmek için önce hangi polenin alerji yaptığının bilinmesi gereklidir. Bunun için alerji testi gereklidir. Polenler coğrafi bölgelere göre değişkenlik gösterir. Sabahtan öğlene kadar polenler en yüksek seviyede bulunur. Yağmur yağdıktan sonra ve akşam saatlerinde polen yoğunluğu azalır. Bu nedenle : Polenlerin yoğun olduğu sabah saatlerinde, kuru ve rüzgarlı havalarda zorunlu değilse dışarı çıkmayın. Polen mevsiminde spor için kapalı alanları tercih edin. Siperli şapka kullanın. Göz nezleniz varsa güneş gözlüğü faydalı olabilir. Eve geldiğinizde giysilerinizi değiştirin Uzun kollu elbiseler ve pantolon giyin. Eve geldiğinizde duş alın ve bol su ile yüzünüzü yıkayın. Çok şiddetli bulgularınız varsa evinizde ve aracınızda polen filtresi kullanın. Polen mevsiminde çamaşırlarınızı evde kurutmaya özen gösterin. Polenlerin yoğun olduğu saatlerde kapı, pencere açmayın. Doktorunuz tarafından reçete edilen ilaçlarınızı düzenli kullanın. Düzenli doktor kontrollerini ihmal etmeyin. Rüzgarlı havalarda dışarıda bulunmamaya çalışın. Toplu taşıma araçlarında açık kapı ve pencere önlerinde durmayın. Çimlerin biçildiği ortamlardan uzak durun. Polenlerin yüksek olduğu mevsimlerde uygun bir maske kullanabilirsiniz. Sigara içmek şikayetleri çok artırır. Kendiniz sigara içmeyin ve sigara içilen ortamlardan uzak durun Çimenli çiçekli ortamlarda yerde uzanmayın.

01.04.2024

Meme Kanseri Nedir? Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir. Erkeklerde de nadir görülebilen bir kanser türüdür. Meme dokusunu oluşturan süt salgısı hücreleri ile bu salgının meme başına iletilmesini sağlayan salgı kanallarına ait hücrelerin çeşitli genetik mutasyonlara uğraması sonucunda kontrolsüz çoğalması ile tümör dokusu ortaya çıkar. Bunun yanında meme dokusuna destek görevinde bulunan yağ ve bağ dokularından da tümör gelişimi söz konusu olabilir.Tümör dokuları erken evrede yakalanıp tedavi edilmediği takdirde, meme dokusu komşuluğunda yer alan koltuk altı lenf bezlerine yayılım gösterebilir ve lenf damarları vasıtasıyla vücudun uzak bölgelerine metastaz gerçekleştirebilir. Yine meme dokusu bol kanlanan bir yapıya sahip olduğundan, kan dolaşımı üzerinden başta kemik dokuları, beyin ve akciğer olmak üzere farklı vücut bölgelerine yayılabilir. Meme Kanseri Neden Olur? Yapılan çalışmalar meme kanserinin kadınlarda en sık kanser türü olduğunu, kadınlarda ölüme yol açan ikinci kanser türü (ölüme neden olan ilk kanser kadınlarda da akciğer kanseridir) olduğunu göstermiştir.Bilimsel araştırmalar kadınlarda meme kanseri gelişiminde rol oynayan belirli risk faktörlerinin tanımlanmasını sağlamıştır. Bu risk faktörlerine maruz kalan kişilerde, toplumun geri kalanındaki bireylere göre daha yüksek oranda meme kanseri gelişimi görüldüğü tespit edilmiştir. Bu risk faktörleri aşağıdaki gibi özetlenebilir: Aile Öyküsü: Meme kanserlerinin önemli bir kısmı genetik alt yapı ile ilişkilidir. Bu bakımdan özellikle birinci derece akrabalarda meme kanseri öyküsü olan kişilerin, topluma göre meme kanseri olma riski daha yüksektir. Aynı şekilde tek memede kanser gelişme öyküsü olan bir kişide, diğer memede de kanser gelişme riski daha yüksektir. Yaş: Kadınlarda 55 yaş ve sonrasında meme kanseri gelişme ihtimali artar. Cinsiyet: Kadınlarda erkeklere göre meme kanseri gelişme riski 2 kat daha fazladır. Adet Görme Yaşı: Meme dokusu genel olarak östrojen ve progesteron gibi kadın eşey hormonlarına duyarlı bir yapıya sahiptir. Bu nedenle bahsedilen hormonlara maruziyet süresinin arttığı durumlarda dokularda çoğalma yanıtı da artacağından, meme kanseri riski de artar. Erken yaşta adet gören kadınlarda kan östrojen ve progesteron düzeyi erken yaşta yükselmeye başladığından, meme kanseri gelişme riski yükselir. Menopoz Yaşı: Adet görme yaşına benzer şekilde, daha geç yaşta menopoza uğrayan bir kadında, kandaki östrojen ve progesteron hormon düzeyi daha geç yaşta azalmaya başlayacağından, meme dokusunun hormonlara maruz kalma süresi artar. Dolayısıyla meme kanseri riski de artmış olur. Gebelik: Hamilelikle birlikte kadınlardaki hormon sistemi yeniden düzenlenir. Gebelik durumunda progesteron hormonunun hakimiyeti ortaya çıkacağından, kadın üreme sistemiyle birlikte, meme dokusu da farklı bir gelişim sürecine uğrar. Bu bakımdan, hiç gebe kalmayan kadınlarda veya ileri yaşta( 30 yaş sonrası) gebe kalan kadınlarda, toplumun geri kalanına göre daha yüksek meme kanseri riski tespit edilmiştir. Hormon Tedavisi Alma: Menopoz sonrasında ortaya çıkan sıcak basması, kemik erimesi gibi problemlerin tedavisinde kullanılan uzamış hormon replasman tedavisi östrojen ve progesteron içerdiğinden, meme kanseri gelişimi açısından risk faktörüdür. Sigara ve Alkol Alışkanlığı: Sigara ve alkol kullanımı pek çok kanser türünde olduğu gibi, meme kanseri gelişimi açısından da önemli birer risk faktörüdür. Yoğun Meme Dokusuna Sahip Olma: Meme dokusunun büyük ve yoğun içerikli olması, hem erken teşhis için gereken muayenede kitlenin algılanmasında hem de mamografi gibi yöntemler tarafından kitlenin tespit edilmesini zorlaştırabildiği için meme kanserinin ilerlemesi açısından risk faktörü kabul edilebilir. Radyasyon: Göğüs bölgesinde uygulanan veya kişinin bu bölgeye maruz kaldığı radyasyon öyküsü meme kanseri gelişiminde etkili olabilir. Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir? Meme kanseri klinik evresine bağlı olarak farklı semptom veya bulgulara yol açabilir. Erken evredeki meme kanserlerinde hastalarda herhangi bir şikâyet olmayabilir. Bu dönemde memedeki kitle elle hissedilmeyecek kadar küçük olup ancak belirli radyolojik testler ile görüntülenebilir. Bunun yanında aşağıdaki semptom ve bulgular meme kanseri açısından uyarıcı niteliktedir: Memede kitle; özellikle oldukça sert, hareketsiz, düzensiz sınırlı, genellikle ağrısız Memede ağrı Meme cildinde kızarıklık, hassasiyet Meme ucundan akıntı; şeffaf yada kanlı akıntı gelmesi Meme ucu cildinin soyulması, kuruması, kabuklanması veya egzama benzeri döküntü olması Meme şeklinde veya boyutunda açıklanamayacak şekilde bozulma veya değişim Meme ucunun içe dönmesi Koltuk altında şişlik veya kitle hissedilmesi (elegelen lenf bezleri) Memenin ergenlikten sonra tüm kadınlar tarafından aralıklı muayene edilmesi erken tanı açısından son derece önemlidir. Meme dokusunun dört ayrı kadrandan elle muayene edilmesi bu bakımdan yararlıdır. Meme dokusunda hissedilen her kitle kanser anlamına gelmez. Memede çeşitli nedenlerle ortaya çıkan kistler, fibrokistik değişiklikler veya iyi huylu tümörleri de kitle olarak algılanabilir. Bununla birlikte kanser açısından ayrımının yapılabilmesi için bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Meme Kanseri Tanısı Nasıl Konur? Meme kanseri şüphesi uyandıran bir kitle veya semptom varlığında hekim tarafından ileri tetkikler istenebilir. Bu anlamda klinikte en çok yararlanılan tetkikler mamografi ve meme ultrasonudur. Mamografik tetkikler kadınlarda meme kanseri tarama yöntemi olarak kullanılır. Mamografi meme dokusunun radyasyon yoluyla görüntülenmesi yöntemidir. 40 yaş ve üstü kadınlarda meme kanseri riski arttığından, yıllık mamografi çekimi ile tarama yapılması, erken evrede kanserin tanısının konulması açısından son derece önemlidir. Bunun dışında; şüpheli meme kitlelerinde, 40 yaş altında aile öyküsü varsa, radyasyon alımı açısından bir problemi yoksa; hekim tarafından önerildiği taktirde mamografi ile değerlendirilme 40 yaş altında da yapılabilir.Meme ultrasonu her yaştaki kadında, gebelerde ve radyasyon alması uygun olmayan hastalarda, meme dokusunun incelenmesi için kullanılan güvenilir bir yöntemdir. Mamografi ile saptanan şüpheli kitlelerin detaylı incelemesi için de meme ultrasonundan faydalanılır. Ultrason tümör özelliğine sahip bir kitle ile sıvı içerikli bir kistin ayrımını yapar. İleri tetkik için memeye yönelik manyetik rezonans (MR) görüntülemesi de istenebilir. Mamografi ve/veya ultrason ile tespit edilen kitlelerde kesin tanı biyopsi ile konulur. Biyopsi kalın iğne ile yardımı ile yapılır. Biyopsi materyalinin patolojik incelemesi sonucunda kesin olarak kanser tanısının konulması sağlanır. Meme Kanseri Tedavisinde Neler Yapılır? Meme kanserinde tedavi planlaması biyopsi materyalinin incelenmesi sonucu tespit edilen meme kanseri türü, kanserin biyokimyasal özellikleri, görüntüleme yöntemlerinde tespit edilen tümörün yayılımı, lenf bezlerine olası yayılımı ve uzak metastaz varlığı gibi çok çeşitli parametrelere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu bakımdan meme kanserine yönelik biyopsi yapılması sonrasında kesinleştirilen tanıyı takiben aşağıdaki tedavi yöntemlerinin bir veya birkaçı hastalara uygulanabilir. Multidisipliner yaklaşımla cerrah, medikal onkolog, radyasyon onkoloji hekimi bir ekip olarak tedavi planlamasını yapar. Cerrahi Kitle içeren memenin bir kısmının (lumpektomi) veya tamamının (mastektomi) ve meme ile ilişkili lenf bezlerinin çıkarılmasını içeren cerrahi operasyonlar tedavinin temelini teşkil eder Meme koruyucu cerrahi ile birlikte bekçi lenf bezi çıkarılması Meme derisi ve başı korunarak tüm memenin çıkarıldığı( deri-areola-nipple koruyucu mastektomi) ve sonrasında estetik rekonstrüksiyon (protez yerleştirilmesi) Memenin tamamının alıması-mastektomi Mastektomi+protez yerleştirilmesi Kemoterapi Meme kanseri, tüm kanserler gibi sistemik olarak tedavi edimesi gereken bir hastalıktır. Kemoterapi, meme kanseri evresine ve biyolojik alt tiplerine göre verilen farklı tedavi yöntemlerini içerir. 3. Evre meme kanserlerinde cerrahi öncesi kemoterapi( neoadjuvan) verilebilir. Radyoterapi Cerrahi işlem sonrasında tedavinin pekiştirilmesi amacıyla kitlenin yer aldığı bölgeye belirli dozlarda radyasyon verilerek tedavi yanıtı artırılır. Özellikle meme koruyucu yaklaşım içeren cerrahilerde meme dokusunun tamamen çıkarılmaması nedeniyle, dokuda mikroskobik düzeyde kalması ihtimali olan kanser hücrelerinin giderilmesi için radyoterapi rutin olarak verilir. Hormon Tedavisi Meme kanseri hücrelerinin biyokimyasal olarak yapılan çalışmalarla östrojen ve progesteron gibi hormonlara duyarlı olduğunun gösterildiği vakalarda, bu hormonlara ait reseptörleri hedefleyen tedaviler kullanılarak meme kanseri giderilebilir. Bu doğrultuda tamoksifen, östrojen reseptör blokerleri gibi farklı ilaç türleri kullanılabilir. Hedefe Yönelik Tedaviler Meme kanseri hücrelerinin biyokimyasal incelemesinde Her-2 gibi bazı özel reseptörlerinin tespit edildiği durumlarda bu reseptörleri hedefleyen akıllı ilaçlardan yararlanılır. Trastuzumab olarak bilinen antikor türevi ilaçlar bu doğrultuda seçilmiş hastalarda kullanılır.

02.11.2023

İSHAL NEDİR? İSHAL Gaitanın sıvı içeriğinde artma ve kıvamında azalma demektir. Günlük dışkılama sayısı 3 den fazla ise ishal durumundan bahsedilebilir. Yaz aylarında özellikle mikroorganizmaların kendisi ve toksik etkilerine bağlı, bazen hafif bazen ağır derecede sıvı kaybına sebeb olabilecek ishal vakalarıyla sıkça karşılaşıyoruz. Akut ishaller 3 haftadan kısa, Kronik ishaller 3 haftadan uzun surer. Bu arada yazın ozellikle en fazla kontamine gıda ve sıvı yoluyla daha doğrusu ıyı yıkanmamış sebze meyve ve iyi pişirilmemiş gıdalardan bazen bulantı kusma ve karın ağrısının ardından gelişen besin zehirlenmelerine bağlı ishal durumu gelişebilir. AKUT İSHAL NEDENLERİ Baktariyel Kökenli İshaller; Shigella Salmonella Non-tifoidal Salmonellalar Campylobacter jejuni Escherichia coli (ETEC, EHEC, EIEC, EPEC) Clostridium difficile Staphylocuccus aureus Bacillus cereus Vibrio cholerae Paraziter Kaynaklı İshaller; Giardia intestinalis Entamoeba histolytica Virüslere Bağlı İshaller; Rotavirus Norwalk virus Enterik adenovirus Astrovirus Calicivirus BAKYARİYEL GASTROENTERİTLER (İSHALLER) Staphylococcus enterotoksinini hazırlanan pastalar, dondurma, patates veya makarna salataları, çiğ yumurta ile hazırlanmış (mayonezli) salatalar, bu kontamine besinleri tükettikten sonra enterotoksinler ishal yapmaktadır. Sempmtomlar gıda alındıktan 1-6 saat sonra başlar. Bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal ilk 6 saat içinde başlar. 24 saat içinde hasta iyileşir. Bacillus cereus, yağda kavrulmuş pirinç ve makarna gibi besinlerin yenmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Clostridium perfringens, pişmiş etlerin geç servis edilmesi, oda sıcaklığında bekletilen et ürünler alındıktan 6-24 asaat sonra ishal ve karın ağrısına sebep olmaktadır. Antibiyotik verilmez. Shigella, hasta olan kişinin dışkısı, eller veya besinlerle bulaşmaktadir. Basıllı dizanteriye yol açar. Hastada kramp şeklinde şiddetli karın ağrısı, ateş, çok sayıda, ancak azar azar mukuslu ishaller ortaya çıkar. İlk günlerde kansız olan gaita 4-5 gün içinde kanlı ishale dönüşür. Hastalık 7 gün sürmektedir. Sıvı elektrolit tedavisi ve antibiotik tedavisi düzenlenmektedir. Salmonell typhi, tifo ateşi, karın ağrısı, dalak büyümesi, deliriyum görülebilen uzamış bir ateşli hastalıktır. Yumurta ve diğer hayvansal gıdalar ya da dolaylı temas ile bulaşmaktadır. İnce barsak delinmesine (perforasyonu) ve kanamalara sebep olur. Tifo ateşi 4 haftalık bir süklüsu içermektedir. Antibiyotik tedavisi gerekir. Escherichia coli TURiST İSHALİ yapar. Toksin salarak E.coli (ETEC) en sık olarak turist ishali yapar, Kanlı ishal, bulantı, kusma ve karında kramplar görülür. Hastaların 1/3’ünde ateş olur. İshal, kontamine et ve su alındıktan 7 gün sonra ortaya çıkar. PARAZİTER İNFEKSİYONLARI Entamoeba Histolytica: Kalın barsakta (kolonda iltihap gelişir ve ülserlere yol açar. Karın ağrısı, kanlı-mukuslu ishal, karın şişliği görülür. Defalarca gün içinde ishal atakları kanlı ve karın ağrısı atakları şeklinde gelişir. Giardia Lamblia: Turist ishalleri ve bakımevlerindeki ishallerin çoğundan sorumludur. Giardia kistlerin bulaşmış olduğu suyun içilmesi ve sebzelerin pişirilmeden yenmesiyle, infekte ellerle besine temas etmesiyle bulaşan bir paraziter hastalık etkenidir. VİRÜS İSHALLERİ Norovirus (Norwalk virus): hastalık yapma kabiliyeti (virulans etkisi) çok yüksektir. Bulaşması kişiden kişiye, yemeklerin veya suyun kontaminasyonu, eşyalar, virus kolay “aerosolize” olduğu için hava yolu ile (kapalı ortamdan kusan hastadan) bulaşır. Salatalar, salata mayonez, sandoviçler, salamlar, ,ve içme suyu ile bulaşır. Kuluçka süresi 12 ile 48 saat arasıdır. Bulantı, ani başlayan ishal, hafif baş ağrısı, ateş (%50) ve titreme görülür, semptomlar 36 saatte geriler. Sıvı alarak ve diyet ile geçer. Rotavirus ağızdan alındıktan sonra mide asidinden etkilenmeden incebarsaklara geçer. İshal, 39-40 C yüksek ateş, şiddetli bulantı-kusma, karın ağrısı gelişir. Su kaybı diğer ishallere göre daha şiddetlidir. AKUT İSHAL İLE GELEN HASTAYA NELER YAPILIR? Sıvı kaybının şiddetine, tansiyon ve nabız durumuna, oral yoldan gıda ve sıvı tüketimi yetersizse dehidratasyon durumuna gore tetkikler yapılır. Laboratuvar: Gaita tetkiki ve kültürü Rutin laboratuar testler Tanıda altın standart, etkenin klinik materyalden üretilmesi ve tanımlanmasıdır. Dolayısıyla gaita tetkiki yapılmadan antibiyotik ve ishal kesici ilaçlar almamak gerekmektedir. İshal bir iki günden uzun sürerse mutlaka doktorunuza başvurun. Bir gaita tetkiki tedavide çok yol gösterecektir. TEDAVİ Akut ishali olan hastanın genel durumu, sıvı elektrolit kaybının derecesiyle ilişkilidir. Yani ishalin klinik bulguları dehidratasyona bağlıdır. Dehidratasyon bulgularına hafif, orta ve ileri derecedir. Hafif derecede dehidratasyon: Vücut ağırlığının %5’den daha az sıvı kaybedildiği bir durumdur. Orta derecede dehidratasyon: Vücut ğırlığının %5-10’u kadar sıvı kaybedilmiştir. İleri derecede dehidratasyon: Vücut ağırlığının %10’undan daha fazla sıvı Kaybı vardır. Oral rehıdratasyon sıvısı bir (1) litre suda,3.5 gr NaCl, 2.5 gr NaHCO 3 , 1.5 gr KCl ve 20 gr glukoz eklenerek hazırlanır. ORS ev şartlarında da hazırlanabilir. 1 litre temiz suya ¾ çay kaşığı tuz,1 çay kaşığı karbonat, 4 yemek kaşığı şeker karıştırılır.Bu sıvıya 1 bardak portakal suyu veya 2 adet muz eklenebilir. İshalli hastalara yağlı, lifli, sütlü gıdalar ve kahve tavsiye edilmez . Orta derecede ve ileri derecedeki dehidratasyonu olan hastalar hastaneye yatırılır. İSHAL OLMAMAK İÇİN NERELE DİKKAT ETMELİ Kirli ellerde yerleşen organizmalar, ishal ve diğer enfeksiyonların oluşmasında önemli bir etken. Bulaşmasındaki en önemli şey, temiz olmayan gıda ve suların alınması. İçme suları ve yiyeceklerin bağırsak enfeksiyonlarına neden olmaması için içme sularının ve yiyeceklerin yıkandığı suların temiz su kaynaklarından elde edilmiş olması önemli. İshalden korunmanın en etkili yolu ellerin sık ve düzenli olarak yıkanması. Özellikle temiz su kaynaklarının sağlanması, meyve ve sebzelerin iyice yıkanması gerekir. Pişirilmiş gıdalar uzun süre açıkta bırakılmamalı, hemen yenmeyecekse mutlaka buzdolabına kaldırılmalı. Açıkta satılan bırakılan gıdalar ise tüketilmemelidir.

12.10.2023

KENELERE DİKKAT ! Havaların ısınması ve doğanın canlanması ile birlikte pek çok insan park ve bahçelerde güzel havanın tadını çıkarmaya başladı. Ancak önlem almadan yeşillik alanlara çıkanlar, kötü sürprizlerle karşılaşabiliyor. Çünkü bu aylarda kene ısırmalarına bağlı “Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi” vakaları artış gösteriyor. Kene ısırmasının belirtilerini ve nasıl tedavi olmamız gerektiğini bilmek, olası “Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi” hastalığı riskinden korur ve acil bir müdahale ihtiyacında nasıl davranılması gerektiği konusunda da yol gösterir. “Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi’’ hastalığı açısından risk grupları olarak şunları söyleyebiliriz: 1 – Kırsal kesimde yaşayan, hayvanlarla ilişkisi olanlara, kırsal kesimde özellikle çalılıklar ve otların olduğu yerlerde piknik, av veya çeşitli amaçlarla bulunanlara bulaşabilmektedir. 2 – Veterinerler, avcılar, kasaplar ve çiftçilerde, meslek hastalığı olarak görülebilir. Ayrıca bu hayvanların etlerinin hazırlanması sırasında ev hanımlarına ve bu işle uğraşanlara bulaşma riski yüksektir. 3 – Doktor, hemşire ve sağlık memuru ve laborantlar gibi sağlık görevlileri ile evde hasta bakan hasta yakınlarına bu yolla bulaşabilmektedir. Şüpheli temas öyküsü olan kişilerin 14 gün süresince hastalığa ait bulgular ve ateş yönünden takip edilmeleri gerekir. Kene Isırması ve Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Belirtileri Bir kenenin insandan kan emmesi ile Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi belirtilerinin ortaya çıkması arasında ortalama 2, (1-3) günlük bir kuluçka zamanı vardır. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin ilk belirtileri iştahsızlık, baş ağrısı, yüksek ateş, yaygın kas ağrıları, mide ağrısı, kusma ve bazen de ishal şikayetleri ile kendisini gösterir. Birkaç gün içinde gözlerde ve yüzde kızarıklık, göğüste noktasal kanamalar, vücutta yaygın cilt altı kanamaları, burun kanaması, dışkıda ve idrarda kan bulunması gibi ciddi kanama bozukluğu bulguları görülebilir. Belirtileri fark ettiğiniz anda kene tedavisi yapan hastanelere ulaşmanız gerekir. Isırmasına Karşı Alınacak Önemler! Kene ısırması ve devamında oluşan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’den korunmak için bir dizi önlem alınmalıdır. Bunlar şu şekilde özetlenebilir: Keneler, 5mm-1.2 cm boyunda, yassı-oval şekilli, 5-6 adet bacağı bulunan, kırmızı-kahverengi, uçamayan ve sıçrayamayan parazitlerdir. Daha çok sık otların ve çalıların bulunduğu yerlerde ve hayvan barınma alanlarında görülürler. Kırım-kongo Kanamalı Ateşinden korunmak öncelikle hastalığa neden olan virüsü taşıyan kenelerden uzak durmak ile mümkündür. Kene yönünden şüpheli ve tehlikeli olan bölgelerden uzak durulmalıdır. Hayvanlarla gereksiz temaslardan kaçınılmalıdır. Hayvan barınakları veya kenelerin yaşayabileceği alanlarda, çıplak ayakla dolaşılmamalı, kısa giysiler giyilmemeli, mümkünse açık renkli (kenelerin kolaylıkla fark edilebilmeleri açısından), uzun kollu ve uzun paçalı giysiler giyilmelidir. Genellikle ‘’Kene nasıl çıkartılır’’ sorusu bu durumla karşılaşanlar için önemli hale geliyor. Vücut belirli aralıklarla kene yönünden muayene edilmeli, vücuda yapışan keneler kesinlikle ezilmeden ve kenenin ağız kısmı koparılmadan (bir pensle sağa sola oynatarak, çivi çıkarır gibi) çıkarılmalıdır. Kenelerin üstüne kimyasal dökülmesi, kibrit ile yakılması gibi işlemler kenelerin hastalık etkenlerini aktarma riskini artırabilir. Bu tarz uygulamalardan kaçınmalı ve kene çıkarma yöntemlerini kendiniz uygulamak yerine uzmana başvurmalısınız. Ormanlarda çalışan işçilerin ve ava çıkanların lastik çizme giymeleri veya pantolonlarının paçalarını çorap içine sokmaları kenelerden koruyucu olabilmektedir. Kene ilaçları da keneden korunmak için oldukça önemlidir. Gerek insanları gerekse hayvanları kenelerden korumak için kene ilaçlarının kullanılabilir. Hayvan sahipleri hayvanlarını kenelere karşı uygun akarisitlerle ilâçlamalı. Hayvan barınakları kenelerin yaşamasına imkân vermeyecek şekilde yapılmalı, çatlaklar ve yarıklar tamir edilerek badana yapılmalıdır. Kene bulunan hayvan barınakları uygun akarisitlerle usulüne göre ilâçlanmalıdır. KKKA insandan insana bulaşabilmektedir, bu nedenle hastalarla temastan kaçınılmalı, zorunlu olarak temas edenler ise mutlaka gerekli tedbirleri almalıdırlar. Sağlık personeli bu konuda yayınlanmış rehberlerde belirtilen özel tedbirleri alarak hasta ve şüphelilere yaklaşmalıdırlar. Hasta ya da şüpheliler yine konuyla ilgili rehberlerde belirtildiği şekilde izole edilmelidir. Hasta kimse veya hayvana ait şüpheli eşyalar, vücut sıvıları, çıkartılar ve cesetlerin dezenfeksiyonunda, % 0,5 klor çözeltisinde 5 dakika tutulması gerekir. Kirli yüzeyler veya tekrar kullanılması gereken malzemelerin dezenfeksiyonu için ise % 0,05’lik klor çözeltileri kullanılmalıdır. Klor solüsyonu, cilt ve gözler için tahriş edici olduğundan dikkatli kullanılması ve uzun süre maruz kalmaktan kaçınılması gerekmektedir. Dezenfeksiyon için bazı başka yöntemler ve ajanlar da bulunmaktadır, ancak en kolay temin edilebildiği ve her yerde bulunabileceği için klor solüsyonu (çamaşır suyu) kullanılması önerilir.

25.07.2023

31 Mayıs Tütünsüz Bir Dünya Günü Tütün kullanımı nedeniyle her yıl milyonlarca insan hastalanmakta ve ölmektedir.[1] İnsan sağlığına olan zararın yanı sıra tütün kullanımının daha geniş ölçekte gezegenimize verdiği zararlar da oldukça fazladır.[2] Dolayısıyla, tütün kullanımının önlenmesi bu tehditlerin de önlenmesini sağlayacaktır. Tütün tehdidinin en önemli aktörü tütün endüstrisidir. Günümüzde, ulusötesi beş şirket küresel tütün pazarının %80’inden fazlasını yönetmektedir.[3] Tütün şirketleri ürettikleri tütün çeşitlerini “yeni” algısıyla topluma tanıtmakta ve özellikle çocuk ve (genç) kadınları hedef alan çalışmalar yapmaktadırlar. “Yeni” olarak tanıtılan ürünler arasında son dönemde toplumda duyarlılığın daha yükselme eğiliminde olduğu “çevre”yi koruyacağı iddiası ile dumansız tütün ürünlerinin öne çıkarıldığı da bilinmektedir.[4] Bu gibi iddialara kesinlikle aldanmamak gerekir. Üzerinde yaşadığımız gezegenimizin korunmasına yönelik SAHİCİ çabalar son derece değerlidir. Çevrenin korunması için her türlü tütün ürününün kullanımı ile mücadele şarttır. Tütün denildiğinde endüstrinin her geçen gün pazara “yeni” ürünler eklediği unutulmamalıdır. Bir tütün endüstrisi taktiği olarak yaratılan “zarar azaltımı” iddiasıyla klasik sigara gibi çevreye izmarit atığı oluşturan tütün ürünlerine alternatif olarak üretilen elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ya da “dumansız tütün ürünleri”nin her birisinin de tütün ürünü olduğu her zaman akılda tutulmalıdır.[5] 31 Mayıs Tütünsüz Bir Dünya Günü’nün Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen bu yıla ait teması tütünün gezegenimizi zehirlediği olup başlıca mesajları aşağıdadır:[6] Tütün çevreye zarar verir. Kaynakların yok olmasına neden olur ve kırılgan ekosistemlere ek “baskı” yapar.[7] Tütün endüstrisinin yarattığı her türlü zararın önlenmesi, temizlenmesi gerekir. Gezegenimizi korumak için tütün bırakılmalıdır. Tütün çiftçilerinin sürdürülebilir başka ürünleri ekebilmeleri için olanak sağlamak gerekir. Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının; birey ve toplumun tütün kontrolü ile ilgili farkındalıklarının artması, tütüne hayır deme konusunda karar verme, tütünün bırakılma sürecinin yönetiminde, tütünün zararlarının ortaya konulması ile ilgili bilimsel araştırmalar yapma ve sonuçları kamuoyu ile paylaşma gibi konularda önemli rol ve sorumlulukları vardır. Hekimler, kendilerine başvuran bireylere yönelik “tütün kullanmama” konusunda bilimsel gerekçeleri açıklıkla paylaşarak kişilerin bırakma yönünde desteklerler. Tütünden uzak durma konusunda çeşitli nedenler arasında “çevrenin korunması” da önemli bir motivasyon olup hekimlerin bu temayı da kendilerine başvuranlarla paylaşmaları önerilmektedir. Bu konuda bireylerin alacağı doğru inisiyatiflerin yanı sıra hükümetlere son derece önemli görev düşmektedir. Hükümetlerin tütün kontrolünün klasik adımlarına ek olarak tütün ürünleri atıklarının çevresel ve ekonomik maliyetlerinden tütün üreticilerini (şirketleri) sorumlu kılmak için gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaları, var olan düzenlemeleri de güçlendirmeleri ve gerekmektedir.

25.05.2023

AŞI HAFTASI ve AŞILARIN ÖNEMİ: 23-29 Nisan 2023 tarihleri arasında, sağlıklı yaşamın korunmasında ve hastalıkların önlenmesinde aşılamanın önemi ve farkındalığını arttırmak için kutlanacaktır. Her yıl Nisan ayının son haftasında düzenlenen “Aşı Haftası” etkinliği her yaştan hastalığa karşı korunmak için aşılamayı yaygınlaştırmayı hedeflemektedir. Her yıl dünya genelinde ve ülkemizde organize edilen bu etkinlik aşıya dair farkındalığı arttırarak toplumu bilinçlendirmekle beraber aşı korkusu ve kaygıları olan bireyleri de bu konuda teşvik etmeyi sağlamaktadır. Ayrıca aşı tedavisi, her yıl milyonlarca hayat kurtaran en başarılı ve en etkili uygulamalardan birisidir. Ancak buna rağmen dünyada halen 20 milyon civarında aşılanmamış çocuk bulunmaktadır. Tüm dünyayı etkisi altına alan Koronavirüs yayılımı ile önemi daha da anlaşılan bu aşı tedavileri, bu etkinlikler sayesinde anılmaya ve önemini topluma yaymaya her geçen gün katlanarak devam edecektir.

26.04.2023

Ramazan Ayında Sağlıklı Beslenme: Ramazan ayında iftar ve sahur sofraları normal günlere göre daha zengin ve kalori yönünden ağır olduğundan; beslenme alışkanlıkları değişikliğe uğruyor. Bu dönemde hazımsızlık, gaz ve şişkinlik problemlerinin dışında kilo sorunu ile karşılaşmamak için bazı önemli noktalara dikkat etmek gerekiyor. Memorial Hizmet Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü Uzmanları, uzun ve sıcak günlere denk gelen Ramazan ayında sağlıklı kalmak için doğru beslenme önerilerinde bulundu. İftarda dikkat edilmesi gereken beslenme önerileri; Küçük bir başlangıçla iftar açılmalıdır. Zeytin, hurma, kuru meyve, ceviz, badem veya küçük bir parça cevizli sucuk tercih edilebilir. Bol suyu yanında ihmal etmemek gerekir. Ilık bir çorba iftar sofralarının vazgeçilmezidir. Çorbanın vücuttaki sıvı ihtiyacını karşılaması, içeriğindeki besin öğeleri ve doygunluk verici özelliği çok önemlidir. Çorba ayrıca sindirime de iyi gelmektedir. Yavaş bir şekilde yarım ya da 1 kase tüketilebilir. 15 -20 dakika sonrasında ana yemeğe geçilmelidir. Ana yemek; etli sebze yemeği, kurubaklagiller veya kızartma dışında pişirilme yöntemi uygulanarak hazırlanan; et, tavuk veya balık yemekleri yapılabilir. Pilav ya da makarna haftada 2 kere maksimum 3 kez tüketilebilir. Bunu da kepekli pirinç, makarna ve bulgur pilavı olarak tercih etmek en sağlıklısıdır. Yemeğin yanında mutlaka 1 veya 2 dilim ekmek alınmalıdır. Unutulmamalıdır ki; en doğru karbonhidrat kaynağı tahıllı ekmeklerdir ve daha uzun süre tok kalınmasını sağlar. Yemeklerin yanına her akşam 1 tatlı kaşığı zeytinyağı koyulmuş bir salata yapılmalıdır. Salatayı yemenin zamanı yoktur, yemeğin ilk anlarından itibaren tüketilmelidir. Çiğ sebze bol lif içerir tokluk sağlar. Yağlı yiyecekler, hamur işleri, kızartmalar, kavurmalar, salam, sosis, sucuk, pastırma gibi şarküteri ürünlerinden uzak durulmalıdır. Akşam iftar sofraları günlük alınması gereken kalorinin % 65` ine yakınını kapsadığı için Ramazan süresince yağlı ve ağır yemekleri tercih eden kişilerin kan kolesterol düzeylerinde istenmeyen artışlar yaşanabilir. LDL kolesteroldeki ( kötü huylu ) bu artışlar toplam kolesterolü artırabilirken, günlük egzersizlerdeki azalma HDL ( iyi huylu kolesterol) seviyeleri düşebilir. Yine trigliseritler de yükselişler Ramazan ayı sonrasında kendini göstermektedir. Mutlaka sahura kalkılmalı Sağlıklı beslenmede sabah kahvaltısı nasıl altın değerinde bir öğünse, Ramazan ayında da sahur günün ilk öğünüdür ve önemi büyüktür. Toplumda yaygın olan alışkanlıklar arasında gece yatmadan önce yemek yemek veya gece kalkıp sadece su içip yatmak ise sakıncalıdır. Çünkü bu tip beslenme, yaklaşık 12 saat olan açlığı, ortalama 18-20 saate çıkarmaktadır. Bu durumda kas yıkımı olur, metabolizma yavaşlar. Belirtilerde ise; günlük hareketlerde yavaşlama, uyku isteği, baş ağrısı, halsizlik vardır. Bu şekilde oruç tutan kişiler gün içinde çabuk yorulur ve bitkin bir gün geçirirler. Dolayısı ile önem derecesi yüksek olan sahur öğünlerini atlamamak en doğrusudur. Bol sıvı almayı unutmayın! Vücudun temel gereksinmelerinden birisi de sıvı alımıdır. Oruç tutan kişilerde günlük sıvı ihtiyacı gün içinde tüketilemediği için karşılanamaz. Susuz vücut; yorgunluk, kas krampları, deride kuruma, sindirim sisteminde zorluk, sersemlik ve sıcaklık hissine sebep olur. Bunun için muhakkak sahurda yatmadan önce, uyanınca, iftar öncesi, iftar sonrası yatana kadar sıvı tüketimini ihmal etmemek gerekir. Kabızlığa karşı taze kayısı yiyin Yetersiz sıvı alımı, bu dönemde kabızlık riskini artırır. Sancılı karın ağrıları ve şişkinlik yaşayan bireyler daha gergin bir gün geçirir. Bu sebeple de iftar saatinden sahur bitimine kadar en az 12- 14 bardak sıvı alınması şarttır. Sahurda 3-4 adet taze kayısı tüketilmesinde fayda vardır.

27.03.2023

KANSER TARAMALARI: Kanser taraması, hiçbir şikayeti olmayan sağlıklı bireylerde ; kanseri tedavisinin çok daha kolay ve etkili yapılabildiği erken evrelerde yakalamak için test ve muayeneler yapılmasıdır . Özellikle 40 yaş ve sonrası daha fazla olmak üzere , 20 li yaşlardan sonra her yaşta kanser taraması yaptırabilirsiniz. Uluslararası kanser otoriteleri tarafından belirlenen , Kadınlar ve erkekler için kanser risklerine göre belirlenmiş özel tarama programları vardır. Kişilerin aile kanser yüklerini bilmeleri çok önemlidir. Yaş, cinsiyet, birinci derece yakınlarında kanser olup olmaması ,yaşam biçimi gibi faktörlere bağlı olarak kanser açısından ; normal , artmış veya yüksek risk’ten söz edilir. Aile yükünüz ve kişisel sağlık öykünüz uzmanlarımız tarafından değerlendirildikten sonra sizin için en uygun laboratuar ve görüntüleme yöntemleri önerilecektir. Risk grubunuza göre yaptırmanız gereken tarama amaçlı muayenelerin sıklığı da değişecektir. Bazı kanserlerin yüksek oranda kalıtsal olduğu bilinmektedir . Bunlara yönelik yapılacak Genetik testler ve Genetik Danışma ile bu kanserlerin çok daha erken evrelerde tanınması mümkün olabilmektedir. Artmış riskli veya Yüksek riskli gruptaki kadın ve erkeklerde kanserin erken tanınması ile önemli avantajlar sağlanmıştır. Her kanser türü için etkin bir tarama yöntemi maalesef bulunmamaktadır. Ülkemizde kanser tarama hizmetleri etkinliği tüm dünyaca kabul edilmiş yöntemlerle, etkin olduğu kanser türlerine yönelik sürdürülmektedir. Merkezimizde en önemli dört kanser türüne yönelik tarama programları devam etmektedir. MEME KANSERİ: Meme kanseri, tüm insanlarda akciğer kanserinden sonra ikinci sıklıkta görülmektedir. Gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde en sık görülen kadın kanseridir. Kadınlarda kanserden ölüm nedenlerinin de başında gelmektedir. Dünya Sağlık Örgütünün önerilerine göre ; • 40 yaş üstü tüm kadınlar : her yıl klinik muayene yaptırmalı ve yılda bir kez mamografi çektirmelidir. • 20’li ve 30’lu yaşlardaki kadınlar (20-40 yaş arası) en az 3 yılda bir klinik muayene yaptırmalıdır. • 20 yaşından itibaren her kadın her ay kendi kendini ,muayene etmelidir. RAHİMAĞZI (SERVİKS) KANSERİ: Serviks kanseri tüm dünyadaki kadın kanserlerinin meme ve rektum kanserinden sonra 3. sıklıkta görülenidir. Gelişmekte olan ülkelerde 2. sıklıkta görülür iken, gelişmiş ülkelerde tarama programlarının başarılı uygulamaları nedeniyle 6. hatta bazı ülkelerde 10. sıraya inmiştir. • İlk cinsel ilişkiden itibaren ilk 3 yıl içinde veya en geç 21 yaşında serviks kanseri tarama testlerine başlanmalıdır. Her yıl kadın doğum muayenesi ve PAP Smear testi yapılmalıdır. • 30 yaşından sonra peşpeşe yapılan son 3 tarama normal bulunmuşsa tarama aralıkları 2-3 yılda bire çıkartılabilir. Eğer anne karnındayken dietilstilbesterol (DES) kullanılmıssa, HIV infeksiyonu varsa, veya organ nakli, kemoterapi tedavisi yada uzun süreli kortizon içeren ilaçlar kullanması nedeniyle bağışıklık sistemi baskılanmışsa kontrollere yıllık devam edilir. • Klasik PAP smear testi yılda bir, sıvı bazlı smear 2 yılda bir yapılabilir. • HPV aşısı yaptırmış olan hastaların da smear testlerini yaptırmaları gerekir • 70 yaşın üzerinde ve son 10 yılda anormal PAP Smear test sonucu olmayan, üç veya daha fazla normal PAP test sonucu olan kadınların servikal kanser için taranmalarına gerek yoktur. Yukarıda belirtildiği gibi bağışıklık sistemini baskılanmış hastalarda tarama yıllık olarak devam etmelidir. • Kansere ait olmayan nedenlerle rahimin tamamı alınmış kadınlarda smear takibi uygulanmayabilir. KALIN BAĞIRSAK (KOLOREKTAL) KANSERİ: Kalın bağırsak ya da kolon ve rektum kanserleri, özellikle gelişmiş ülkelerin önemli bir sağlık sorunudur; erkeklerde tüm yeni kanser vakaları içinde görülme sıklığı üçüncü sırayı almaktadır. Kolon kanserine yakalanmamış bireylerin korunmasında sebze, meyve ve tahıllar gibi lifli gıdaları fazla tüketmek, yeterince kalsiyum ve D vitamini almak önerilir. Ancak bunların yanı sıra ikincil korunma önlemi olarak tarama testleri ile erken tanının ayrı bir önemi vardır. Bunun için, her iki cinste 50 yaşından başlamak üzere, • Her yıl dışkıda gizli kan tetkiki, 5 yılda bir rektal muayene ve rektosigmoidoskopi ya da, • Her 10 yılda bir rektal muayene ve tam kolonoskopi veya, • Her 5-10 yılda bir çift kontrastlı kolon grafisi ve rektal muayene önerilmektedir. Ailesinde kolon kanseri olan bireylerde tarama testlerine daha erken yaşta başlanmalıdır. PROSTAT KANSERİ: Prostat kanseri erkekler arasında akciğer kanserinden sonra en sık görülen 2. kanser çeşididir. Çoğu prostat kanseri ileri yaşlardaki erkeklerde gözükmekte ve çok yavaş ilerlemektedir. Fakat bazen de genç erkekleri etkileyebilmektedir. Prostat kanserinin erken teşhisinde muayene (Rektal Tuşe) ve/veya PSA ( Prostate-Specific Antigen) testleri önerilmektedir . 50 yaşından itibaren PSA ve Rektal tuşe ile muayene yapılmalıdır. Ancak daha önce ailesinde kansere rastlanılmış olan ( daha önce kanser teşhisi konmuş baba, kardeş) yüksek risk grubundaki erkekler bu testlere 45 yaşında başlamalıdır. PSA sadece prostat kanserini erken teşhis etmek için kullanılmaz aynı zamanda kanser tedavisi gören hastaların kanser durumlarını takip etmek içinde kullanılır.

08.02.2023

ALLERJİ Allerjik hastalıklar (astım, allerjik nezle, allerjik egzema, gıda allerjisi, ilaç allerjisi, böcek allerjisi, ürtiker gibi) çocuklarda sık görülen hastalıklardandır. Allerjik hastalıkların ortaya çıkmasında rol oynayan etkenlere risk faktörleri denir. Toplumda, allerjik hastalıkların niçin bazı kişilerde ortaya çıktığı, bazılarında ise görülmediği bu risk faktörleri ile açıklanabilmektedir. Bu faktörler, kişisel ve çevresel olabilirler. Kişisel risk faktörleri; kalıtım (genetik yapı, irsiyet), cinsiyet ve şişmanlık gibi bireyin kendisine ve ailesine ait faktörlerdir. Çevresel risk faktörleri ise çevremizde bulunan ve sık karşılaştığımız bazı etkenler, genetik olarak yatkın olan kişilerde astımın ortaya çıkmasında ve hastalığın ağırlığı üzerinde önemli rol oynarlar. Bunlar arasında ev tozları, polenler, küf mantarları gibi hava yoluyla gelen allerjenler yanı sıra, kimyasal maddeler, çevre kirliliği ( sigara dumanı, hava kirliliği) ve katkı maddeleri içeren gıdaların tüketimi sayılabilir. Allerjik hastalıklara yol açan çeşitli etkenlere (allerjenlere) karşı alınması gereken tedbirler aşağıda belirtilmiştir. Allerjik hastaların tedavisinde ilaç tedavisi ve tedaviye uyumun yanı sırada belirtilmiş olan tedbirlere uyulması gerekmektedir. Ev tozu Akarlarına karşı allerji var ise : Akarlar ev tozunda yaşayan, gözle görülemeyen küçük böcekçiklerdir. Ev içinde bulunan en önemli alerjendir En çok nemli ortamda ve 25-30 derece sıcaklıkta çoğalırlar ve en çok halı, çarşaf, yatak, yorgan, yastık, tüylü ve yünlü eşyalar, tüylü oyuncaklar, kumaş döşemeli eşyalarda bulunurlar. Esas olarak akarların dışkı ve atıkları allerjen niteliği taşır. Bu yapışkan dışkı parçacıkları çeşitli eşyalara yapışır ve sürekli havaya yayılır. Nasıl Korunmalı? •İlk basamak çevresel korunma tedbirlerine hastanın kullandığı yatak odasından başlanmalıdır. Yatak odası sık sık havalandırılmalıdır. Yatak, yastık ve yorgan yün veya kuş tüyü olmamalıdır. Halılar kaldırılmalıdır. Kaldırılamıyorsa kısa tüylü, sentetik halı veya kilim kullanılmalıdır. Yün halılar kullanılmamalıdır. Evde duvardan duvara halı bulunmamalıdır. •Nevresim ve çarşaflar, yastık kılıfları yıkanabilir olmalı ve 60 derece sıcak suda yıkanmalıdır ve haftada bir-iki kez değiştirilmelidir. Battaniye ve yorganlar ayda bir yıkanmalıdır. Yün battaniye kullanılmamalıdır. •Elektrik süpürgesi ile sık sık temizlik yapılmalı, temizlik sırasında çocuk odadan çıkarılmalıdır. •Perdeler toz tutmayan yıkanabilir kumaştan olmalıdır. Kadife perde, hayvan postu kullanılmamalıdır. •Üstü kumaşla döşeli bütün eşyalar yatak odasında çıkartılmalıdır. Kürkler, yün kazak ve süveterler gibi eşyalar çocuğun odası dışında kapalı dolapta bulunmalıdır. •Yer döşemeleri ıslak bezle silinmeli ancak halılar ıslak bezle silinmemelidir. •Tüylü veya içi doldurulmuş oyuncaklar kaldırılmalıdır. Tüylü oyuncak var ise haftada bir çamaşır makinesinde 60 derecede yıkanmalı ve buzdolabının derin dondurucu bölümünde bir gece bırakılmalıdır. •Havalandırma arttırılmalı, rutubet önlenmelidir (nem oranı %40’ın altına düşmelidir). Polenlere (çiçek tozları) karşı allerji var ise: Polenler; ağaçlar, çimenler, yabani otlar gibi bitkilerden kaynaklanır. Bitkiler polenlerini mevsimsel şekilde havaya salarlar. İlkbahar-yaz-sonbahar aylarında türüne göre değişik zamanlarda ve değişik miktarlarda havada bulunurlar. Ağaç polenleri genellikle Şubat-Mart, çim polenleri Nisan’dan Temmuz ortasına kadar, yabani ot polenleri ise yaz sonu ve genellikle sonbaharda ortaya çıkar. Polenlerden tam olarak sakınmak olası değildir, ancak maruziyet azaltılabilir. Nasıl Korunmalı? •Kişi, allerjik olduğu polenin yayılma döneminde mümkün olduğunca dış ortam aktivitelerinden kaçınmalı. •Polen döneminde giysilerinizi açık havada kurutmayın. •Polenlerin içeriye girmemesi için evinizi akşam üstü havalandırın. •Polen filtreli klimalar arabalar için kullanışlıdır. Seyahat sırasında araba camları kapalı tutulmalıdır •Polen yayılımının yoğun olduğu dönemlerde dış ortamda gözlük takılabilir. •Polen yayılımının yoğun olduğu dönemlerde kapı ve pencereler kapalı tutulmalı. •Dış ortamdan eve gelince duş yapılıp, elbiseler değiştirilmelidir. Küf’e (mantar sporları) karşı allerji var ise: Ev içi ve ev dışı mantar sporlarına karşı allerji görülebilmektedir. İdeal olarak 20°C sıcaklık ve %60 nem ortamında yaşarlar.. En çok üredikleri katları, karanlık ve az havalanan yerler, pencere pervazları, banyo perdeleri, kiler, çöplük, ahır, tarla, bahçeler, sızıntılı duvar köşeleri, duvar kâğıtları, ev bitkilerinin saksılarıdır. Nemli, havalandırılmayan, karanlık yerlerde gelişebilen küflerden kaynaklanarak tanecikler halinde havada yayılırlar. Nasıl Korunmalı? •Evin rutubeti azaltılmalı, ev güneş görmeli ve aydınlık olmalıdır. •Kışın mümkünse evin tüm odaları ısıtılmalı ve evin içinde çamaşır kurutulmamalıdır. •Eski halı, yatak, mobilya ve küf kokan malzeme atılmaldır. •Fazla miktarda saksı bitkisi bulundurulmamalıdır. •Akvaryum ve kuş kafesleri çevresinde küf kolay gelişebileceğinden evde bulundurulmamalıdır. •Su sızıntısı olan yerler tamir edilmelidir. •Küflenen yüzeyler çamaşır suyu ile temizlenmelidir. •Mutfak ve küvetler çamaşır suyu ile temizlenmeli, banyo perdeleri zaman zaman değiştirilmelidir. •Banyoya ilk önce hasta girmeli ve uzun süre kalmamalıdır. Hayvan tüy ve döküntülerine karşı allerji var ise: Tüm tüylü hayvanlar allerjiye neden olabilir. Ev hayvanları ile olan alerjide bunların salyaları, idrarları, deri döküntüleri, tüyleri etkili olur. Allerjenler halı, yatak, duvar üzerinde kurur ve sonrada havada yayılırlar. Aynı hayvan cinsi içinde farklı türler arasında önemli farklar yoktur. Örneğin bir tür ked allerjisi var ise başka bir tür için de olması beklenir. Kedi allerjeni ev hayvanları ile olan alerjide en önemli allerjen olup evde kedi beslenmediği durumlarda bile komşudaki kediden yada bahçedeki kediden duyarlılık başlayabilir. Hassas kişilerde allerji gelişimi 6–12 ayı bulur ve hayvan uzaklaştırıldıktan sonra da aylar hatta yıllar boyu devam edebilir. Nasıl Korunmalı? •Evde allerjik kişi varsa, eve o hayvanı almamak en doğru uygulamadır. •Hayvanın evden gönderilemediği durumlarda sık yıkanması, yatak odasına sokulmaması, evde halı ve kumaş kaplı mobilyaların azaltılması önerilir. •Kedi ve köpek allerjenleri giysiler ile taşınabildiğinden temas sonrası kıyafetler değiştirilmelidir. •Hiç bir yöntem hayvanın uzaklaştırılması kadar etkili değildir. Hamam böceklerine karşı allerji var ise: Özellikle şehirlerde toplu konutlarda önemli bir sorundur. Nasıl Korunmalı? •Giriş yeri olabilecek kapı altı boşlukları, çatlaklar ve boru çevreleri gözden geçirilmeli ve onarılmalıdır. •Özel kimyasal maddeler ile yok edilebilirler. Bu sırada astımlı hasta aynı ortamda bulunmamalıdır. •Ev ve apartman içinde azaltıcı tüm önlemler (açıkta besin maddesi bırakılmaması, çöplerin kapalı tutulması vb) alınmalıdır. Besin ve katkı maddeleri: Allerjik bireylerde allerjen özellikteki besin maddeleri (balık, kabuklu deniz ürünleri, kuruyemiş, vb) diğer allerjik belirtilere yol açmanın yanı sıra astım ataklarını da tetikleyebilir. Bunun yanısıra besinlere lezzet, renk vermek ya da bozulmalarını önlemek için içlerine katılmasına izin verilen katkı maddeleri, normal kişilere yüksek dozlarda bile zarar vermediği halde, astımlı bireylerde atağa yol açabilir. Çocuğa boya ve katkı maddeleri içeren boyalı şekerler, çikolata, kakao, cips, gofret, salam, sosis, sakız, gazoz, kola, hazır çorba, puding, konserve gıda, ayrıca baharatlı yiyecekler, fındık-fıstık gibi yağlı kuru yemişler verilmemelidir. İlaçlar: Hastaların gereksiz yere ilaç almaları önlenmelidir. Çünkü astımlıların yaklaşık %10’unda ilaçlar önemli rol oynar. Aspirin vb ağrı kesiciler allerjik reaksiyonlara neden olabilirler. Bu nedenle herhangi bir nedenle hekime başvurulduğunda kişi mutlaka astım hastası olduğunu bildirmelidir. İlaçların kutularında farklı adlar yazmakla birlikte birçok ilacın içinde aynı etken madde olduğu için hekime danışılmadan rastgele ilaç alınmamalıdır. Ayrıca ilaç allerjisi olan hastalar bunu belgeleyen bir belge taşımalı ve tüm çevresine bunu bildirmelidir. Astımlı hastalar için genel tedbirler: Ev içinde kesinlikle sigara içilmemelidir. Ayrı odalarda (mutfak, balkon) da içilmemelidir. Kolonya, parfüm, oda spreyi, gibi maddeler kullanılmamalıdır. Temizlik, yağlı boya badana çocuk ortamdan uzaklaştırılarak yapılmalıdır. Hava kirliliğinin arttığı dönemlerde pencereler açılmamalı, dışarıda çok bulunmamaya çalışılmalıdır. Soba ve şömineler düzenli olarak temizlenmelidir. Isınmak için borulu soba ve kalorifer tercih edilmelidir. Bacasız doğal gaz veya tüp gaz sobalarının ev içinde kullanılması önerilmemektedir. Üst solunum yolları enfeksiyonları (grip gibi) astım bulgularını ortaya çıkartabilir. Çocuklar enfeksiyondan korunmalı ve gripli, ateşli hastalığı onlarla temas ettirilmemelidir. Bazı astımlı çocuklarda üzüntü, sıkıntı, stress gibi ruhsal durumlar, aşırı gülme veya ağlamada astım şikayetlerini başlatabilir. Hastaların spor yapmalarında sakınca yoktur. Astımlı hastalarda düzenli spor yapmak çok önemlidir. Astımlı hastalar için en iyi spor yüzmedir.

29.08.2022

Keneyi Hafife Almayın, Tedbiri Elden Bırakmayın Hastalık ülkemizde ilk olarak 2002 yılında dikkatleri çekmiş ve 2003 yılında kesin tanısı konmuştur. KKKA vakaları, hastalığın başlıca bulaştırıcısı olan kenelerin aktifleştiği dönemden başlayarak ülkemizde bahar ve yaz aylarında görülmektedir. Hastalık ülkemizde bulaştırıcısı kene türünün yaşam alanlarıyla uyumlu bir şekilde görülmektedir. İlk kez Tokat ili ve civarında dikkatleri çeken Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakaları çoğunlukla İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzeyinde yoğunlaşmaktadır. Etken Bunyaviridae ailesinden Nairovirus grubundan tek sarmallı RNA virüsü olan Crimean-Congo haemorrhagic fever virüsüdür. Hastalık ülkemizde başlıca hastalık etkenini taşıyan kenenin tutunması veya bununla temas sonucunda bulaşmaktadır. Ülkemizde hastalığın bulaştırıcısı asıl kene türü Hyalomma marginatum’dur. Bunun yanı sıra hastalık viremik dönemdeki hayvanların veya hasta kişilerin kan, doku, vücut çıkartılarına korunmasız temas sonucunda da bulaşabilmektedir. İnkübasyon süresi kene tutunmasından sonra genellikle 1-3 gün, en fazla 9 gün olabilmektedir. Enfekte kan, vücut sıvısı ve diğer dokularla temas sonrasında 5-6 gün; en fazla ise 13 gün olabilmektedir. Hastalığın tedavisinin esasını destek tedavisi seçenekleri oluşturmaktadır. Bu gün için hastalıktan korunmaya yönelik etkinliği kanıtlanmış bir aşı veya etkene spesifik bir ilaç bulunmamaktadır. Ülkemizde KKKA bahar aylarında görülmeye başlamakta olup yaklaşık %4-5 fatalite hızıyla seyretmektedir. Kırım Kongo Kanamalı Ateşinden korunmak için; Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken, kenelerin vücuda girmesini engellemek maksadıyla mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı ve ayrıca kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir. Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde kişi kendisinin ve çocuklarının vücudunda (kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dâhil) kene olup olmadığını kontrol etmeli, kene tutunmuş ise hiç vakit kaybetmeden çıplak el ile dokunmamak şartıyla vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir malzeme ile (bez, naylon poşet, eldiven gibi) çıkarmalıdır. Kişi keneyi kendisi çıkaramadığı durumlarda en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riskinin de o kadar azalacağı unutulmamalıdır. Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyrettiğinden hastalığın sık olarak görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilirler. Bu sebeple hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak el ile temas edilmemelidir. Hastalığa yakalanan kişilerin kan, vücut sıvıları ve çıkartıları ile hastalık bulaşabildiğinden, hasta ile temas eden kişiler gerekli korunma önlemlerini (eldiven, önlük, maske v.b.) almalıdır. Kene tutunan kişiler, kendilerini 10 gün süreyle halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler yönünden izlemeli ve bu belirtilerden bir veya bir kaçının ortaya çıkması halinde derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmelidirler. Hastalığa sebep olan mikrobun taşıyıcısı, saklayıcısı ve bulaştırıcısı olan keneler uçmayan, zıplamayan, yerden yürüyerek vücuda tırmanan eklem bacaklı hayvanlardır. Vücuda tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler kesinlikle çıplak el ile öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır. Keneler üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökmek kenenin kasılmasına sebep olarak vücut içeriğini kan emdiği kişiye aktarmasına sebep olacağı için yapılmamalıdır.

16.06.2022

KANSER TARAMALARI MEME KANSERİ: Kadınlarda en sık görülen kanser türlerinin başında gelen meme kanserinin erken teşhisi için 20 yaşından itibaren tüm kadınların kendi kendine meme muayenesi yapması önem taşıyor. Memeleriyle ilgili hiçbir şikayeti olmasa da her kadının 20-40 yaş arası 3 yılda bir, 40 yaşından sonra ise yılda bir kez klinik meme muayenesi için bir genel cerraha muayene olması gerekiyor. Meme kanseri riski taşımayan tüm kadınların ise 40 yaşından itibaren her yıl düzenli olarak mamografik takiplerinin yapılması gerekiyor. Ailesinde meme kanseri öyküsü olan kadınlarınsa 25 yaşından itibaren doktor kontrolünde olmaları büyük önem taşıyor. Meme kanserinde genetik yatkınlığın araştırılması için çeşitli genetik testler de uygulanabiliyor. RAHİM AĞZI KANSERİ: Rahim ağzı kanserinin erken teşhisi için tüm kadınların, cinsel yaşamları başladığı andan itibaren düzenli olarak PAP smear testi yaptırması öneriliyor. Yılda bir kez jinekolojik muayene yapılması, erken teşhis açısından hayati bir öneme sahip. 30 yaş üzerinde üç yıl ardışık PAP smear testi normal geldiyse, tarama sıklığı hekim tarafından azaltılabiliyor. Eğer PAP smear sonuçlarında anormal bir yapı saptanıyorsa, kolposkopi ve gerekirse biyopsi alınarak değerlendirilme yapılıyor. Rahim ağzı kanserinin tanısında başka bir yöntem ise; ışıklı tarama. Son yıllarda kullanılmaya başlayan ışıklı tarama testi ile rahim ağzı kanserinin ve öncü lezyonların PAP smear testine göre 2 yıla kadar erken tanısı sağlanabiliyor. Işıklı tarama yönteminde jinekolojik muayene sırasında özel bir alet ile rahim ağzına bakılıyor ve hekim tarafından hemen sonuç veriliyor. Böylece tanı konulması durumunda hemen biyopsi basamağına geçilebiliyor. Tüm Vücut MR yöntemi ile yapılan taramada ise rahim ve yumurtalıklar taranarak erken tümör bulguları da saptanabiliyor. Rahim ağzı kanserinden korunmak için cinsel olarak aktif olmayan yani HPV virüsü almış olma ihtimali bulunmayan genç kadınların HPV aşısı yaptırması büyük önem taşıyor. HPV aşısı 55 yaşına kadar her yaştan kadına da yapılabiliyor. HPV aşısı yapılsa dahi rahim ağzı kanseri tarama testi olan PAP smear testinin yapılmaya devam edilmesi önem taşıyor. HPV aşısı ayrıca erkeklerde de bu virüse ve neden olabilecek kanserlere (anüs, penis, ağız-boğaz bölgesi oluşabilecek kanserler) karşı koruma sağlayabiliyor. KOLON VE REKTUM KANSERİ: Kalınbağırsak ya da diğer adıyla kolon ve rektum kanserine karşı herhangi bir risk faktörü ya da yakınması olmasa dahi 40 yaşından itibaren rutin olarak yapılacak dışkıda gizli kan testi, erken teşhisi için önem taşıyor. 50 yaşından itibaren ise öncü lezyonlar olan poliplerin saptanması için hem kadın hem de erkeklerde kolonoskopi yaptırılması öneriliyor. Polip ya da kanser yoksa 5 yılda bir tekrarlanabiliyor. Eğer polip saptanmışsa 3 yılı geçmeden, tercihen yılda 1 kolonoskopi tekrarlanmalı. Ayrıca kan testleri (CA 19-9, Gama Glutamil Transferaz (GGT)), rektal muayene, sigmoidoskopi, çift kontrastlı baryumlu kolon grafisi de kolon kanseri taraması yöntemi olarak kullanılıyor. Kolon kanseri erken teşhis edildiğinde ilk 5 yılda hayatta kalma oranının yüzde 90 olduğunu ama geç kalındığında bu oranın çok düştüğünü unutmamak gerekiyor. Kolon kanserini düşündüren bulgular varsa hekim tarafından akciğer filmi (kanserin akciğerlere yayılma olasılığı nedeniyle), tüm karın bilgisayarlı tomografisi – BT (sanal kolonoskopi), ultrasonografi (US), manyetik rezonans görüntüleme (MR), endorektal ultrasonografi (ERUS), pozitron emisyon tomografisi (PET-CT) hastanın ve tümörün özelliğine göre istenen incelemeler. Bu değerlendirme sonucunda hastalığın evresi belirleniyor ve tedavi planlanıyor. Kesin tanı için endoskopik tetkikler (rektoskopi, sigmoidoskopi, kolonoskopi) ve biyopsi (görülen lezyondan parça alınması) yapılıyor.

28.02.2022

Aşılar ve Aşıların Önemi Bebeklerin enfeksiyonlara karşı en büyük savunması, anne sütü ve aşılardır. Yeni doğmuş bebekler, annelerinden aldıkları antikorlarla hastalıklara karşı korunurlar. Ancak bu korunma, kısa bir süre sonra kaybolmaktadır. Diğer yandan, yenidoğanlar boğmaca gibi bazı hastalıklara karşı anneden geçen antikorlara da sahip değildir. Bebekler aşılanmazsa ve hastalığın mikrobu ile karşılaşırsa, vücudu hastalıkla savaşabilecek kadar güçlü olmayabilir. Aşılar bulunmadan önce pek çok bebek, günümüzde aşılarla korunabilen hastalıklar nedeniyle kaybedilmekteydi. Aynı organizmalar günümüzde de vardır, ancak bebekler aşılar sayesinde korunmaktadır. Aşılar, ölü veya zayıflatılmış mikroorganizma içeren ve enfeksiyon hastalıklarının tedavi ve korumasında kullanılan biyolojik ürünlerdir. Aşıların etki mekanizması, doğal hastalığa benzer, her ikisi de bağışıklık sistemini uyarır, vücuda girmiş olan mikrobu tanır ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Hastalığı geçirme ve aşılanma arasındaki en önemli fark, aşılanma ile hastalığın geçirilmemesi ya da çok hafif atlatılmasıdır. Bu açıdan aşılanma, özellikle bulaşıcı hastalıklara karşı koruma önlemidir. Suçiçeği, hepatit A, hepatit B, menenjit, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, boğmaca, pnömokokal zatürre, çocuk felci, difteri, tetanoz, kuduz, meningokok, grip hastalıkları, aşılarla önlenebilmektedir. Aşıların koruyucu bir etki gösterebilmesi için uygun yaşlarda ve uygun aralıklarla yapılması şarttır. Zira aşıların çocuklara hastalıklara yakalanma riskinin en yüksek olduğu dönemlerden önce yapılması gerekmektedir. Bebekler için rutin aşılama programı ile ilgili gerekli yönlendirmeler, ilk muayeneden itibaren doktorlarımız tarafından yapılacaktır.

25.11.2021

Astım Astım, zaman zaman solunum güçlüklerine sebep olan bir kronik bir akciğer hastalığıdır. Her yaştan ve toplumun her kesiminden kişileri etkileyebilir. Çoğunlukla çocuklukta gelişen bir durum olsa da zaman zaman yetişkinlikte de ortaya çıkabilir. İçindekiler Astım Nedir? Astımın Sebepleri Nelerdir? Astımın Belirtileri Nelerdir? Astım Tanısı Nasıl Konur? Astımın Tedavisi Nedir? Astımın tam bir tedavisi söz konusu değildir; ancak astım hastalarının hayat kalitesinin artırılması ve semptomların kontrol altında tutulması için kullanılan tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Astım hastaları böylelikle normal hayatlarına devam edebilmektedir. Astım Nedir? Astım, kronik bir hava yolu enflamasyonu olarak tanımlanabilecek bir solunum yolu hastalığıdır. Astım belirtileri, solunum yolu ile vücuda giren alerjenler, duman, soğuk hava ya da egzersizle tetiklenir. Hastaların birçoğunda belirtiler ve ataklar kontrol altına alınabilmektedir. Astımın Sebepleri Nelerdir? Astımın sebepleri kesin olarak bilinmemekle birlikte tetikleyicileri kişiden kişiye değişmektedir. Hastalık, genellikle akciğerlerdeki bir maddeye bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi sonucu ortaya çıkar. Alerjen olarak tabir edilen bazı maddeler, bazı kişilerde çeşitli reaksiyonlara yol açabilir. Bu reaksiyon solunum yolu enflamasyonuna neden olur. Enflamasyon sebebiyle hava yollarında ödem, aşırı mukus üretimi ve zamanla daralma gerçekleşebilir. Bu durum bronşlarda spazmlara yol açar ve nefes almayı zorlaştırır. Çocuk yaşta, bağışıklık sistemi gelişme aşamasında oluşan viral enfeksiyonlar ya da alerjenlere maruz kalan bazı kişilerde astım geliştiği gözlemlenmiştir. Bununla beraber kişide başka alerjiler varsa, ailesinde astım geçmişi varsa; kişi çocukluğunda bronşit geçirdiyse ya da sigara dumanına maruz kaldıysa, anne hamilelik döneminde sigara içtiyse astım gelişebilir. Aynı zamanda obezite, egzama ve erken doğum da astım için risk faktörleri arasındadır. Astım aynı zamanda mesleğe bağlı olarak da gelişebilir. İş ortamında bazı endüstriyel kimyasallara ve toza maruz kalmak astıma sebep olabilir; iş ortamından ayrıldıktan uzun süre sonra da astım kalıcılaşabilir. Astımın Belirtileri Nelerdir? Astımın başlıca belirtileri arasında hırıltılı solunum gelir. Astım hastalarında zaman zaman nefes alamama durumu da ortaya çıkabilir. Göğüste sıkışma, öksürük, sık nefes alma gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler her zaman olmayabileceği gibi astım atağı denen nöbetlerde sıklaşabilir ya da belirtilerin yoğunluğu artabilir. Bu ataklar geçicidir ve uygun tedavi ile kontrol altında tutulabilir. Bahsi geçen belirtilere başka hastalıklar da sebep olabilir. Fakat bu belirtiler sürekli olarak devam ediyorsa, şiddeti ve zamanı değişiklik gösteriyorsa, geceleri kötüleşiyorsa ve belirli tetikleyicilere maruz kaldıktan sonra güçleniyorsa astım söz konusu olur. Çocukluk döneminde astıma benzer belirtiler görüldüğünde doktora başvurulması gereklidir. Böylece erken teşhis ile çocuğun astım atakları kontrol altına alınabilir ve daha ciddi komplikasyonların gelişmesinin önüne geçilebilir. Ayrıca, pek çok solunum yolu hastalığının semptomları birbirine benzediğinden, diğer ihtimallerin elenmesi açısından da bir uzmana başvurmak önemlidir. Astım Tanısı Nasıl Konur? Astım tanısı çoğunlukla genel bir muayene sonucu, diğer ihtimallerin elenmesi ve bir seri solunum testi ile konur. Astım teşhisi için bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurmak gerekir. Uzman; hastanın belirtilerinin neler olduğuna, ne zaman ve hangi sıklıklarda ortaya çıktığına, belirtileri tetikleyici bir unsur olup olmadığına dair sorular sorar ve hastanın başka bir alerjik durumunun olup olmadığını kontrol eder. Hastanın hastalık geçmişi dinlendikten sonra bazı solunum testleri yapılır. Bunların başında solunumda nitrik oksit düzeyi ölçümü (FeNO) gelir. Bu test ile akciğerlerde enflamasyon olup olmadığına bakılır. Sonrasında hastaya solunum fonksiyonu testi (spirometri) uygulanır. Bu testler hastanın ne kadar nefes aldığına, belli bir zaman diliminde nefesin ne kadarını dışarı verebildiğine ve akciğerlerde ne kadar hava tutabildiğine dair ölçümler yapar. Astım tanısında ve izlenmesinde kullanılan diğer bir test zirve akım hızı (Zirve Ekspiratuar Akım Hızı – PEF) testidir. Maksimum eforla nefes verme hızını ölçen bu test, hava yollarındaki tıkanıklıklara dair bilgi verir. Bu testin baz değerler oluşturmak ve zaman içindeki değişimleri görmek için birkaç defa tekrarlanması istenebilir. Özellikle çocuklarda astımın tanı ve takibi için önemli bir araçtır. Bazı durumlarda astım alerjiler tarafından da tetiklenebildiğinden, çeşitli alerji testlerinin de yapılması gerekebilir. Böyle durumlarda çocuklara gerekli testler yapılır ve geçici olarak inhaler olarak bilinen nefes açıcılar reçete edilir. Astımın Tedavisi Nedir? Astımın kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli yöntemlerle hastalık kontrol altına alınabilmektedir. Bunların arasında nefes açıcı olarak kullanılan inhaler cihazlar ve bazı ilaç tedavileri yer alır. Astım hastalarının tabloları kişiye özel olabildiğinden, bu kişilerin düzenli gittikleri doktorları ile beraber kendilerine uygun bir yaklaşım benimsemeleri ve astım ataklarını yönetmek için gerekli önlemleri almaları gerekir. Inhaler kullanımı Inhalerlar çoğunlukla iki türdür. İlki, astım belirtileri gözlendiğinde ya da bir astım atağı esnasında hastayı rahatlatma amaçlı kullanılan inhalerlardır. Bunlar belirtiler ortaya çıktıktan sonra kullanılır ve hastayı 10-20 dakika içinde rahatlatır. Az yan etkisi bulunan bu ilaçların astım hastaları tarafından daima yanlarında bulundurulması gerekir. Hastanın bu inhalerleri sık kullanmasını gerektirecek derecede ciddi bir durumu varsa, ek bir tedavi gerekip gerekmediğinin kontrolü için bir uzmana başvurması önerilir. İkinci tür inhalerlar ise belirtilerin ortaya çıkmasını engeller görevdedir. Bu tip inhalerlar günlük olarak kullanılmalı, belirtilerin ortaya çıkması beklenmemelidir. Ancak bu ilaçlar steroid içerdiğinden ağız ve boğaz bölgesinde mantara, ses kısıklığına ya da boğaz ağrısına sebep olabilir. Bununla beraber, ağız hijyenine dikkat edilmesi halinde yan etkiler minimuma indirilebilir. Hastanın tablosuna ve hastalığın seyrine göre hangi tür inhaler kullanılacağına doktor karar verir. Bazı durumlarda iki tür inhaler bir arada kullanılabilir. Kombinasyon inhaler denen rahatlatıcı ve belirtilerin ortaya çıkmasını engelleyici özellikleri bir arada bulunduran inhalerlar da bulunmaktadır. İlaç kullanımı İnhalerların tek başına işe yaramadığı durumlarda ek olarak ilaç kullanımı da gerekebilir. Lökotrien reseptör antagonisti olarak adlandırılan LTRA’ların düşük doz kullanımı önerilmekte ya da diğer tedavilerle sonuç alınamıyorsa teofilin kullanılabilmektedir. Ancak 6-12 yaş arası çocuklarda teofilin kullanılması önerilmez. Doktorun gerekli görmesi halinde bu ilaçlar günlük olarak, astım belirtilerinin ortaya çıkmasını engellemeye yönelik olarak kullanılabilir. Bazı durumlarda inhaler kortikosteroidlere ek olarak, steroid içeren başka tabletlerin kullanımı da gerekebilir. Bunlar astım ataklarını kontrol altına almak için ya da diğer ilaç tedavilerinde olduğu gibi semptomları önlemek için kullanılır. Ancak bu ilaçların uzun süreli kullanımının kilo alımı, ruh hali değişiklikleri, kemik erimesi, yüksek tansiyon gibi yan etkileri olabilir. Bu ilaçların kullanımı esnasında hastaların gözetim altında tutulması gerekir. Astım tanısı konulduktan ve tedaviye başlandıktan sonra, hastalığın durumu ilk etapta 1-3 aylık aralarla; daha sonra her 3-12 ayda bir yeniden değerlendirilmelidir.

10.11.2021

Hipertansiyon Nedir? Kan damarlarındaki kanın damar duvarına yaptığı yüksek basınç, hipertansiyon olarak tanımlanır. Uzun süre yüksek kan basıncı damarın iç yüzeyinde hasara neden olur. Damarlarda tıkanma, yırtılma ya da genişlemeye neden olan yüksek tansiyon, kan akışını bozar ve organ yetmezliği oluşabilir. Erişkin bir insanın 3 ayrı ölçümünde diostolik kan basıncı 90 mmHg, sistolik kan basıncı 140 mmHg'dan yüksek olması hipertansiyon teşhisinin konması için yeterlidir. Kan basıncı yüksekliği anlamına gelene hipertansiyon, kalp yetmezliği, kalp krizi, atriyal fibrilasyon gibi bazı ritim bozuklukları, kronik böbrek hastalığı gibi çeşitli rahatsızlıklar için önlenebilir risk faktörlerinin başında gelen bir durumdur. Dolayısıyla tansiyonun (kan basıncı) vücut fonksiyonlarının sağlıklı olarak devam ettirilmesi için normal sınır aralıkları içerisinde yer alması önem taşıyan bir konudur. Hipertansiyon, ölçülen kan basıncı değerlerine göre çeşitli evrelere ayrılarak sınıflandırılır. 140/90 mmHg ile 159/99 mmHg arasındaki tansiyon değerleri evre 1 hipertansiyon olarak kabul edilir. 160/100 mmHg ve 179/109mmHg arasında tespit edilen kan basıncı değerleri ise evre 2 hipertansiyon olarak isimlendirilir. Evre 3 hipertansiyon ise sistolik kan basıncının 180mmHg ve diyastolik kan basıncının 110 mmHg veya üzerinde olarak tespit edilmesi halinde kullanılan tanımlamadır. Akut Ciddi hipertansiyon 180/110 mmhg’yi aşmış, yüksek kan basıncının organlara zarar veren klinik olayların ortaya çıktığı artık hayatı tehdit edici boyutlara vardığı durumlar için kullanılır. (Hipertansif ansefalopati, Akut iskemik inme, Akut aort diseksiyonu, İntraserebral hemoraji, Akut sol kalp yetmezliği, Akut koroner sendromlar) Hipertansiyon Neden Olur? Kişide yüksek kan basıncı gelişimine zemin hazırlayabilecek birçok risk faktörü mevcuttur. Hipertansiyon gelişme riski yaşın ilerlemesi ile birlikte artış gösterir. Aile bireyleri ve akrabaları arasında hipertansiyon hastası bireylerin bulunması da kişide hipertansiyon gelişimi için riskli kabul edilen faktörler arasında yer alır. Bu durumlar dışında aşırı kilolu, fiziksel aktivite yapmayan ya da tütün kullanan kişiler de hipertansiyon gelişimi açısından riskli kabul edilen grup içerisinde değerlendirilir. Kişide kan basıncının yükselmesine neden olabilecek durumlar, birincil ve ikincil nedenler olmak üzere 2 grupta incelenir. Birincil (primer) hipertansiyon tanımlaması kişideki yüksek kan basıncının oluşmasına neden olabilecek durumun tespit edilememesi halinde kullanılan bir terimdir. Birincil hipertansiyon klinik olarak zaman içerisinde yavaş yavaş gelişme eğilimindedir. İkincil (sekonder) hipertansiyon kavramı ise kişideki yüksek kan basıncının belirli bir sağlık durumunun bir sonucu olarak ortaya çıktığını ifade eder. Birincil hipertansiyondan farklı olarak, bir neden sonucunda sekonder olarak gelişen yüksek kan basıncı ani olarak yükselir. Çeşitli rahatsızlıklar ve bazı ilaç veya maddelerin kullanımı sonrasında ikincil hipertansiyon ortaya çıkabilir. Hipertansiyona neden olabilecek faktörler aşağıdadır: Yüksek tuz tüketimi Stres, obezite Genetik faktörler Diyabet, kolesterol Fiziksel aktivitenin az olması Magnezyum, potasyum ve kalsiyumdan yetersiz beslenme Doğum kontrol hapları, bazı ağrı kesiciler Obstruktif uyku apnesi Böbrek rahatsızlıkları Böbrek üstü bezi tümörleri Tiroit rahatsızlıkları Bebeğin anne karnında olduğu dönemde meydana gelen damar gelişimi ile ilgili anormallikler Kokain ya da amfetamin gibi yasaklı madde kullanımları sonrasında Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir? Hipertansiyon genellikle gelişme aşamasındayken sinsi ilerleyen ve kişilerde herhangi bir belirtiye neden olmadan varlığını sürdürebilen bir sağlık sorunudur. Yüksek kan basıncına dair belirtilerin belirgin hale gelmesi bazı kişilerde hipertansiyon gelişiminden yıllar sonra ortaya çıkar. Kişide ciddi bir hipertansiyon varlığına işaret edebilecek birçok belirti ve bulgu vardır: Baş ağrısı Nefes darlığı Burun kanaması Kızarma Çarpıntı Halsizlik Kulak Çınlaması Sersemlik Göğüs ağrısı Görme ile ilgili problemler İdrarda kan varlığı Hipertansiyon ile birlikte bu tarz belirtilerin ortaya çıkması sağlık kuruluşlarına başvurularak tedavi alınmasını gerektiren ve beklenmesi halinde daha büyük sorunların gelişebileceğine dair uyarıcı özellik taşıyan belirtiler olması nedeniyle önem arz ederler. Hipertansiyon Tanısı ve Tedavisi Rutin fizik muayene esnasında hekim tarafından gerçekleştirilen kan basıncı ölçümlerinin normalden daha yüksek olarak tespit edilmesi halinde bu durumun ilerleyen günlerde yapılan ölçümlerde de tespit edilmesi halinde kişide hipertansiyon varlığı ortaya konulabilir. Düzenli ölçümler kişinin kan basıncının çevresel faktörlerden etkilenebileceği göz önünde bulundurularak gerçekleştirilir. Ölçümler ile elde edilen kan basıncı değerlerinin sürekli olarak yüksek tespit edilmesi halinde hekim tarafından kişide bu duruma neden olabilecek rahatsızlıkların ortaya çıkarılması amacıyla idrar, kan, EKG ve ultrasonografi gibi çeşitli tanısal testler gerçekleştirilebilir. Bu süre zarfında hekim tarafından uygun görülmesi halinde hipertansiyon tedavisi başlanarak kişideki yüksek kan basıncının organlar üzerindeki zararlı etkilerinin önlenmesi sağlanabilir. Hipertansiyonun uzun dönem yönetimi ve tedavisinde en önemli aşamalardan birini yaşam tarzı değişikliği adı verilen birtakım uygulamalar oluşturur: Sağlıklı ve dengeli beslenme Düzenli fiziksel aktivite Vücut ağırlığının sağlıklı kabul edilen sınırlara çekilmesi Aktif ya da pasif olarak tütün dumanına maruz kalınmasının sonlandırılması Başarılı stres yönetimi Beslenme ile birlikte alınan tuz miktarının kısıtlanması Kafein içeriğine sahip ürünlerin tüketiminin sınırlandırılması Bu yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak hekim tarafından reçetelendirilen ve birçok farklı mekanizma üzerinden etki gösteren çeşitli hipertansiyon ilaçları mevcuttur. Hekim tarafından gerekli görülen durumlarda kişinin yüksek kan basıncının kontrolünün sağlanması adına bu ilaçların çeşitli kombinasyonlarının kullanımı gündeme gelebilir.

10.11.2021